Latest News
ప‌ర్యాట‌కం
  • ధృవ బేరం ...ఈ పదం చాలామందికి తెలియని పదం . కొందరైతే అసలు విని ఉండరు . అసలు ఆ పదమే చిత్రం గా ఉంది కదా. అంతగా వాడుకలో లేని పదం అది . మామూలుగా మనం మూల విరాట్టు అంటుంటాం .అదే ధృవ బేరం .  ధృవ అంటే స్థిరంగా ఉండేది అని అర్ధం. ధృవబేరం అంటే నేలలో స్థంభం పాతుకున్నట్లు స్థిరంగా ఉండే విగ్రహమూర్తి. ఇపుడు మనము తెలుసుకోబోయేది. తిరుమల ప్రధానాలయంలో నిత్యం లక్షలాదిమంది భక్తిప్రపత్తులతో దర్శించుకునే మూలవిరాట్టు గురించి . ఇక్కడి వేంకటేశ్వరుని విగ్రహం స్వయంభూమూర్తి (అనగా స్వయంగా వెలసినది, ఎవరూ చెక్కి ప్రతిష్ఠించలేదు) అని భక్తుల విశ్వాసం. మూలవిరాట్టు అయిన ధృవ బేరానికి తెల్లవారుజామున సుప్రభాతసేవ మొదలు, అర్ధరాత్రి ఏకాంతసేవ వరకూ రోజంతా ఆరాధనలు జరుగుతాయి. ఈ మూలవిరాట్టు సాలగ్రామమూర్తి. మూలమూర్తి శిరస్సు నుండి పాదం వరకూ ఎనిమిది అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది. వీరస్థానక పద్ధతిలో నిలబడి ఉన్న మూలవిరాట్టు పక్కన శ్రీదేవి, భూదేవి విగ్రహాలు ఉండవు. నిత్యం లక్షలాదిమంది భక్తులు తిరుమలేశుని దివ్య మంగళ దర్శనం కోసం ఎదురుచూస్తారు కనుక ఈ మూలవిరాట్టును దర్శించుకోడానికి రెండు క్షణాల కంటే సమయాన్ని కేటాయించలేరు. ధృవబేరం చక్కని ముఖకవళికలతో ఉంటుంది. ముక్కు మరీ ఎత్తూ కాదు, చప్పిడీ కాదు. కన్నులు స్పష్టంగా అమరి ఉంటాయి. నుదుటిపై రేఖారూపంగా ఏర్పడిన నామం ఉంది. నిత్యం పచ్చకర్పూరంతో పెట్టిన నామం కన్నులను కొంతభాగం కప్పివేస్తుంది. నామం రూపం, సైజూ వంటి వివరాలు వైఖానస ఆగమంలో చెప్పినవిధంగా కచ్చితంగా పాటిస్తారు. స్వామివారి శిరస్సుపై (నుదుటిపైభాగం వరకు) కిరీటం ఉంది. ఆయన జటాజూటము భుజాలపై పడుతూ ఉంటుంది. కచ్చితమైన కొలతలు తీసికొనబడనప్పటికీ స్వామివారి ఛాతీ వెడల్పు సుమారు 36-40 అంగుళాల మధ్య సైజులోనూ, నడుము భాగం వెడల్పు 24-27 అంగుళాలు సైజులోనూ ఉంటుంది. స్వామివారి నడుము పైభాగం ఆచ్ఛాదనారహితంగా ఉంటుంది. ఆయన వక్షస్థలం కుడిభాగాన శ్రీలక్ష్మీదేవి రూపం ఉంది. స్వామివారు చతుర్భుజములను కలిగియున్నారు. పై కెత్తిన కుడిచేతిలోనున్న సుదర్శన చక్రము, ఎడమచేతిలోనున్న పాంచజన్య శంఖము విగ్రహంలో భాగాలు కావు. అదనంగా స్వామివారి చేతులలో ఉంచిన అలంకారాయుధాలు. దిగువనున్న రెండుచేతులలోను కుడిచేయి వరదహస్తము (అరచేయి భక్తులకు కనిపిస్తూ, వరములను ప్రసాదిస్తున్నట్లుగా ఉంటుంది). ఎడమచేయి కట్యావలంబిత ముద్రలో (నడుమువద్ద మడచినచేయి. అరచేయి స్వామివారివైపు ఉంటుంది) ఉంది. నడుము క్రిందభాగంలో స్వామివారు ధోవతి ధరించి ఉంటారు. రెండు మోకాళ్ళూ కొంచెంగా వంగినట్లు కనిపిస్తాయి. ఇక ఈ విగ్రహానికి రక రకాల అలంకరణలు చేస్తుంటారు.  శ్రీవేంకటేశ్వరుని ఏయే ఆభరణాలు అలంకరిస్తారో.. ఇప్పడు చూద్దాం... 1. శ్రీవారి పాదాల క్రింది పద్మపీఠం - బంగారు రేకుల పద్మపీఠం 2. బంగారు పాద కవచాలు రెండు 1.కుడిపాదం, 2.ఎడమ పాదం  3. స్వర్ణపీతాంబరం (బంగారు రేకు) 4. బంగారు ఖడ్గం అనబడే సూర్యకఠారి 5. వైకుంఠ హస్తమునకు అలంకరింపబడే బంగారు కవచం రేకు 6. వైకుంఠ హస్తమునకు అలంకరింపబడే పొడవైన బంగారు సాదారేకు 7. వైకుంఠ హస్తమునకు సాతుబడి అయ్యే బంగారు కుడి నాగాభరణం 8. వైకుంఠ హస్తనాగాభరణం క్రింద ఉండే కడియం 9. కటి హస్తమునకు అలంకరించే బంగారు సాదారేకు 10. కటి హస్తమునకు అలంకరింపబడే బంగారు కడియం 11. కటి హస్తమునకు అలంకరింపబడే పొడవైన బంగారు కవచం రేకు 12. బంగారు కటిహస్త కవచం బంగారు రేకు 13. కటి హస్తమునకు అలంకరింపబడే రత్నాలదస్తుబందు 14. ఎడమచేయి నాగాభరణం 15. బంగారు నాగాభరణం అనే వడ్డాణం 16. వక్షస్థలం అమ్మవార్ల బంగారు కంటె, రత్నాలతో 17. బంగారు సహస్రనామ సాలిగ్రామాలు 18. బంగారు తులసీహారం 19. కమ్మరపట్టె అనే బంగారు వడ్డాణం 20. ఆరుపోర్వల బంగారు యజ్ఞోపవీతం 21. బంగారు కాసుల దండ 22. నాలుగు పేటల బంగారు మొహరీల గొలుసు 23. భుజకీర్తులు రెండు 24. రత్నాలు పొదిగిన బంగారు శంఖం రేకు 25. రత్నాలు చెక్కిన బంగారు చక్రం రేకు 26. రత్నాలు చెక్కిన బంగారు ఎడమ కర్ణపత్రం 27. రత్నాలు చెక్కిన బంగారు కుడికర్ణపత్రం 28. రత్నాలు చెక్కిన బంగారు బావలీలు, కుడి, ఎడమ, 29. చంద్రవంక తరహా బంగారు కంటె 30. బంగారు గళహారం 31. బంగారు గంటల మొలతాడు 32. బంగారు రేకు కర్ణ పత్రముల జంట 33. బంగారు రెండు పేటల గొలుసు 34. బంగారు సాదాకంటెలు 35. బంగారు కిరీటం 36. కొత్తగా చేయించిన బంగారు శంఖ చక్రముల కవచరేకులు 37. బంగారు ఐదుపేటల గొలుసు 38. శ్రీ స్వామివారి మకరతోరణం 39. వక్షస్థలంలో తగిలించి ఉన్న భూదేవి ప్రతిమ ఈ ఆభరణాలన్నీ అర్చకుల ఆధీనంలో ఉంటాయి. వీటి విలువ కోట్ల రూపాయలన్న విషయం తెలిసిందే. వీటిలో కొన్ని స్వామివారికి అలంకరింపబడగా, మిగిలినవి శ్రీవారి ఆలయం లోనే భద్రపరచడం జరుగుతుంది.   కాగా  ధృవ బేరం  వేంకటేశ్వరుని ది  కాదనే  వాదనలు  ఉన్నాయి.   మరోసారి దాని గురించి తెలుసుకుందాం .  ....   సత్య అయ్యదేవర ...
  • కొన్ని విషయాలను అంత త్వరగా నమ్మలేము .  అలా అని పూర్తిగా కొట్టి పారేయలేము . మనదేశంలో ఉన్న  గుళ్ళు గోపురాలు  ఎన్నో అద్భుతాలకు  నెలవులు .  అలాగే  కొన్ని  గుళ్ళలో తెలియని  మిస్టరీలు ఎన్నో ఉన్నాయి . అలాంటి వింతే ఈ   కిరాడు  దేవాలయనిది కూడా. ఆ గుడిలో దాగున్న ఒక మిస్టరీ గురించి వింటే మాత్రం ఆశ్చరం  కలుగుతుంది .  చీకటి పడిన తరువాత ఆ గుడిలోనికి గనక వెళితే మరిక తిరిగి రారట...! శిలలు గా మారిపోతారట.ఇంతకీ ఎక్కడుందా గుడి? రాజస్థాన్ బర్మార్ జిల్లా కేంద్రానికి సుమారు 35 కిలోమీటర్ల దూరంలో, జైసల్మేర్ కి 157 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న హాత్మ గ్రామంలో ఉంది కిరాడు గుడి.నిజానికి ఇది ఒక గుడి కాదు అయిదు ఆలయాల సమూహమైన సోమేశ్వరగుడి. ఈ ఐదింటిలో ప్రస్తుతం విష్ణుమూర్తికి అంకితమిచ్చిన గుడిని మాత్రం చూడడానికి వీలవుతుంది. మిగిలినవి శివదేవునికి అంకితం చేయబడినవి. వేల సంవత్సరాల పురాతన ఆలయం. నిజానికి ఒక మరుగునపడిన దేవాలయం ఇది. కాని దీనికున్న అసాధారణమైన మిస్టరీ కారణంగ ప్రస్తుతం ఒక పర్యాటకస్థలంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆ ఆలయంలో సూర్యాస్తమయం  అయిన తరువాత ఉంటే మనుషులు రాళ్లుగా మారిపోతారట.   ఆ విషయాలు తెలుకోవడానికి  వీడియో  చూడండి. vedeo courtesy... vijaya mavuru ...
  • ఇది చాలా పెద్ద చర్చే....  ఈ విషయంపై టీవీల్లో గంటలు గంటల పాటూ చర్చలు జరుగుతాయి. కెమెరాల ముందు దాదాపు మీదపడి రక్కుకున్నంత పని చేస్తారు మన మేథావులు. నాస్తికులకు ఈ విషయం చూయింగ్ గమ్ లాంటి నిత్య నాష్టా .  ఎంత నమిలితే అంత సాగుతుంది.  ఎంత వాగితే అంత కొనసాగుతుంది. ఇంతకీ భారత ప్రభుత్వం ఏమంటుంది? ప్రభుత్వం లెక్కల ప్రకారం అధికారికంగా దయ్యాలూ, భూతాలూ, శాపాలూ ఉన్నాయా? ఉన్నాయి!!! భారత ప్రభుత్వం దయ్యాలున్నాయని డిక్లేర్ చేసిందా?  చేసింది!!! ఎప్పుడు? ఎక్కడ? ఆ సంగతి తెలుసుకోవాలంటే మీరు ‘భాన్ గఢ్’ కి వెళ్లాలి. ఢిల్లీ నుంచి జైపూర్ కి వెళ్లే మార్గంలో (300 km from Delhi) సరిస్కా టైగర్ రిజర్వ్ ప్రారంభం కావడానికి ముందు వచ్చే ఒక చిన్న గ్రామమే భాన్ గఢ్.  ఆ గ్రామంలో ఒక బోర్డు ఉంటుంది. ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ఆ బోర్డును పెట్టింది.  ఆ బోర్డులో  "ఈ భాన్ గఢ్ గ్రామంలోని భగ్నావశేషాల దగ్గర రాత్రి ఉండటానికి వీల్లేదు. ఎవరైనా రాత్రి ఈ ప్రదేశంలో ఉంటే వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవడం జరుగుతుంది.." భాన్ గఢ్ లో ఒక కోట ఉంది. కోటలో వీధులు, బజార్లు, నర్తన శాలలు, విశ్రాంతి గృహాలు ఉన్నాయి.. అద్భుత శిల్పకళ ఉన్న గోపీనాథ మందిరం, సోమేశ్వరాలయం, మంగళాదేవి గుడి, కేశవరాయ్ కోవెల ఉన్నాయి. ఇళ్లూ, వాకిళ్లు ఉన్నాయి.  కానీ చీకటి కమ్ముకొచ్చే సరికి కోట మొత్తం ఖాళీ అయిపోతుంది.  నరప్రాణి ఉండదు. రాత్రిపూట భగ్నావశేషాల దగ్గర ఎవరూ ఉండరు.  మొత్తానికి మొత్తం ఖాళీ అయిపోతుంది. రాత్రి వేళ కోటలో గజ్జెల సవ్వడి వినిపిస్తుంది.  కోట లోపలి నుంచి అస్పష్ట సంగీత రాగాలు అలలు అలలుగా దొర్లుకొస్తూంటాయి.  సందర్శకులు తీసిన గ్రూప్ ఫోటోల్లో టూరిస్టులతో పాటూ ఏవేవో వింత నీడలు కూడా అప్పుడప్పుడూ పడుతూంటాయిట.  అంతే కాదు.... కోటలోని ఇళ్లకి పై కప్పులుండవు. ఎవరైనా పొరబాటున కప్పు వేయడానికి ప్రయత్నిస్తే అవి తెల్లారేసరికి కూలిపోతాయి. భాన్ గఢ్ 1573 లో మహారాజా భగనాన్ దాస్ నిర్మించాడు. ఆయన దాన్ని తన కొడుకు మాధవ్ సింగ్ కోసం కట్టించాడు. మాధవసింగ్ అక్బర్ సేనాని మాన్ సింగ్ కి తమ్ముడు. మాధవసింగ్ తరువాత ఆయన కొడుకు ఛత్రసింగ్ రాజయ్యాడు. ఛత్రసింగ్ 1630 లో చనిపోయాడు. ఆ తరువాత నుంచే భాన్ గఢ్ కళ తప్పింది. 1720 లో రాజా జయసింగ్ ఈ గ్రామాన్ని గెలుచుకున్నాడు. ఆ తరువాత 1783 భయంకరమైన కరువు వచ్చింది. అప్పట్నుంచీ ఊరు నిర్మానుష్యం అయిపోయింది. మరి భాన్ గఢ్ లోకి భూతాలు ఎప్పుడు వచ్చాయి? ఖచ్చితంగా తెలియదు కానీ స్థానికుల కథనాల ప్రకారం బాబా భోలేనాథ్ అనే బాబాజీ ఆ ప్రాంతంలో తపస్సు చేసుకునేవాడు.  ఆయన దగ్గరకి వచ్చి అప్పటి రాజుగారు కోట నిర్మించుకునేందుకు అనుమతి కోరాడట. "రాజా నాకు డబ్బూ దర్పం అంటే అసహ్యం.. నువ్వు కోట కట్టుకో. రాజసౌధం కట్టుకో... కానీ దాని నీడ నా పై పడటానికి వీల్లేదు. పడ్డ మరుక్షణం ఊరు పాడుబడిపోతుంది. ఇది దయ్యాల కోట గా మారిపోతుంది. " అంటూ కండిషనల్ పర్మిషన్ ఇచ్చాడు బాబాజీ. రాజుగార్లు కోటలు కట్టుకున్నారు. రాజసౌధాలను కట్టుకున్నారు. క్రమేపీ భోలేనాథ్ మాట మరిచిపోయారు. అతని కంటె ఘనుడు ఆచంట మల్లన్న అన్నట్టు "బాబా కంటే ఘనుడు భాన్ గఢ్ బాలయ్యలు" వచ్చేశారు. భవనాల ఎత్తు పెంచేశారు. ఒక రోజు భాన్ గఢ్ రాజసౌధం నీడ బాబాజీ సమాధిని తాకింది. ఆయన బాబా గారు. తృణమో పణమో పుచ్చుకుని అక్రమ కట్టడాలను క్రమబద్ధీకరించే మునిసిపల్ అధికారి కాడు మరి. అంతే.... శాపం తన పనిని తాను చేసుకుపోయింది. ఊరు పాడుబడిపోయింది. ఇంకో కథ ప్రకారం భాన్ గఢ్ రాకుమారి రత్నావతి 'మంత్ర' విద్యలో మహాదిట్ట. ఆమెని ' సింఘియా' అనే ఇంకో మాత్రికుడు మోహించాడు.  రత్నావతికి మంత్రించిన నూనె పంపించాడు. ఆమె దాన్ని తాకగానే అతని వశమౌతుంది. కానీ రత్నావతి ఆ నూనెను పారబోయించి, తన మంత్రశక్తితో బండరాయిగా మార్చింది.  ఆ బండరాయి దొర్లి దొర్లి వెళ్లి 'సింఘియా'ని పచ్చడి పచ్చడి చేసేసింది.  చనిపోతూ చనిపోతూ "ఒసేయ్ అరుంధతీ... నన్నీ బండ కింద కుళ్లబెట్టావా? వదల బొమ్మాళీ వదల " స్టయిల్లో తెల్లారే సరికి ఊరు పాడుబడిపోతుందని, అక్కడ రాత్రి ఉండేవాళ్లు చనిపోతారని శపించాడు.  ఆ రాత్రికి రాత్రి ఊరు నాశనమైపోయిందట. అప్పట్నుంచీ అది దయ్యాల కోట అయిపోయింది. ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా భారత ప్రభుత్వ విభాగం. ఆ విభాగం భాన్ గఢ్ లో "దయ్యాలున్నాయి జాగ్రత్త" అని అధికారికంగా బోర్డు పెట్టించింది.  కాబట్టి భారతప్రభుత్వం దయ్యాలు, భూతాలు ఉన్నాయని అంగీకరించినట్టే కదా? ఇట్స్ అఫీషియల్ నౌ..... దయ్యాలు,.... భూతాలు ఉన్నాయి.... ఇప్పుడు భాన్ గఢ్ టూరిస్టు స్పాట్. (పగటి పూట మాత్రమే సుమా! ) ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా దయ్యాలున్నాయని నమ్ముతుందా? ఏమో తెలియదు కానీ.... ప్రాచీన కట్టడాలు ఉన్న ప్రతి చోటా ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా కార్యాలయం ఉంటుంది. కానీ భాన్ గఢ్ లో మాత్రం వాళ్ల ఆఫీసు లేదు.  దయ్యాలు ఆత్మలు ఉన్నాయి కాని భాన్ గఢ్  కొటలొ లేవని అక్కడ పరిశోధన  చేసిన  ఫారనార్మల్ సొసైటి ఆఫ్ ఇండియ స్థాపకుడు, పరిశోధకుడు  గౌరవ్ తివారి  చెప్పారు . ఆయన  ఈమధ్యనే  విచిత్ర పరిస్థితుల్లో మరణించారు.   ...........  susri...
  • అద్భుత క్షేత్రం  సలేశ్వరం !! అది నల్లమల  అటవీ   ప్రాంతం ..  ఎటు  చూసినా ఎత్తైన చెట్లు.. పక్షుల కిలకిలలారావాలు...వన్యప్రాణులు.. ప్రకృతి అందాలతో  అలరారే ఆ క్షేత్రంలో.. సాక్షాత్తూ శివుడు కైలాసం విడిచి  కొలువైనాడు .  లోతైన లోయలో కొలువుదీరిన శివుడిని  చేరుకోవడానికి కాలినడకన ఆరు కిలోమీటర్లు ప్రయాణించాల్సిందే!  ఆ ఆద్భుత స్థలమే సలేశ్వరం!! సామాన్యులు సలేశ్వరమని పిలుచుకునే  ఈ శివ  క్షేత్రం మహాబూబ్‌నగర్ జిల్లా నల్లమల అడవిలో ఉంది. మన్ననూరుకు సుమారు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో... దట్టమైన అడవిలోని ఒక లోతైన లోయలో ఉంది. ప్రతీ సంవత్సరం చైత్ర పున్నమినాడు ఈ క్షేత్రానికి భక్తులు వేలసంఖ్యలో తరలివస్తారు. పున్నమి నాటి రాత్రి అడవిలో వేలాది భక్తులు లోయలోకి దిగి స్వామిని దర్శించుకుంటారు. ఈ శివాలయం ఎదురుగా దాదాపు మూడువందల అడుగుల ఎత్తు రాతికొండ పై నుంచి జలపాతం పరవళ్లు తొక్కుతూ దూకుతుంది .  ఈ దృశ్యం భక్తులను  విశేషంగా ఆకట్టు కుంటుంది.  అచ్చంపేట, కల్వకుర్తి ఆర్టీసీ డిపోలు ఈ యాత్ర సందర్భంగా స్పెషల్ బస్సులు నడుపుతాయి. మన్ననూరు నుంచి శ్రీశైలం ప్రధాన రహదారిలో సుమారు 20 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించాల్సి ఉంటుంది. అక్కడి వరకు వాహనాలు వెళతాయి. వాహనాలు ఆగిన స్థలం నుంచి క్షేత్రం సుమారు ఆరుకిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. ఇందులో నాలుగు కిలోమీటర్లు లోయలోకి దిగాలి. ఒకే ఒక మనిషి నడిచేంత బాటతో కూడిన లోయ అడుగుభాగానికి చేరుకోవడం నిజంగా సాహసమే! చిన్నా పెద్దా అనే  తేడా  లేకుండా ప్రతీఒక్కరూ జంగమయ్య సేవలో తరించిపోతారు. కర్రనే ఊతంగా చేసుకుని పండు ముదుసలివారు జంగమయ్య దర్శనం కోసం బారులు తీరడం ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది.  ఈ యాత్రలో ఇప్పటి వరకు ఎలాంటి ప్రమాదాలు జరగలేదు. దీన్ని స్వామి మహిమగా కొందరు  చెబుతుంటారు . చుట్టుపక్కల జిల్లాల నుంచే కాక మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక తదితర రాష్ర్టాల నుంచి కూడా ఈ క్షేత్రానికి భక్తులు వస్తుంటారు.  ఈ క్షేత్రాన్ని చేరుకోవడానికి మూడుదారులున్నాయి. మన్ననూరు నుంచి, కొండనాగుల నుంచి, లింగాల నుంచి ఈ క్షేత్రానికి చేరుకోవచ్చు. అయితే కొండనాగుల, లింగాల గ్రామాల నుంచి అటవీ మార్గం ద్వారా సుమారు 40 కిలోమీటర్ల దూరం నడవాల్సి ఉంటుంది. అయినా ఈ దారి గుండా వందలాది భక్తులు ఈ క్షేత్రానికి వస్తూంటారు. నల్లమల అడవిలో మొత్తం  పంచ లింగాలున్నాయి అంటారు .  శ్రీశైల మల్లికార్జునస్వామి (జ్యోతిర్లింగం), సలేశ్వరంలింగమయ్యస్వామి, లొద్దిమల్లన్న, ఉమామహేశ్వరం ఈ నాలుగు లింగాలే అందరికీ తెలిసినవి. తెలియని ఐదో లింగాన్ని దర్శించుకుంటే  పునర్జన్మ ఉండదని కొందరు భక్తులు అంటారు. ఆ ఐదో లింగం నల్లమల అడవిలో ఎక్కడుందో ఇప్పటికీ రహస్యమే!  vedeo courtesy... mirror ...
  • భీముడి పేరిట ప్రసిద్ధి గాంచిన ఆ గుహల్లో ఏమి జరిగింది ? పాండవులు అరణ్య , అజ్ఞాత వాస కాలంలో ఈ గుహల్లోనే ఉన్నారట . అందుకు తగిన ఆధారాలు కూడా లభించాయి . అయితే వారి తర్వాత ఎవరు ఆ గుహలను ఆవాసం గా మలుచుకున్నారు ? అవన్నీ ఇప్పటికి మిస్టరీయే . ఈ గుహలకు భీమ్ బెట్కా  అనే పేరు మహా భారతంలోని భీముడు వలన వచ్చింది. భీముడు అక్కడ రెండు పెద్ద రాళ్లపై కూర్చునే వాడట. భీమ్‌బేట్కా శిలా గుహలు ప్రాచీన శిలా యుగం నాటి పురావస్తు గుహలు. ఈ గుహలు భారతదేశంలో ఆదిమానవుడి ఉనికి తెలియజేస్తున్నాయి అలాగే దక్షిణ ఆసియా రాతి యుగం ఆరంభాన్ని కూడా చాటుతున్నాయి. ఈ గుహలు భారతదేశం లోని మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం భోపాల్ కి దగ్గరలోని రైసేన్ జిల్లా అబ్దుల్లా గంజ్ పట్టణ సమీపంలోని రతపాని వన్యప్రాణి అభయారణ్యంలో ఉన్నాయి.ఇందులో కొన్ని గుహల్లో లక్ష సంవత్సరాలకు పూర్వం హోమో ఎరక్టస్ అనే ఆది మానవ జాతి నివసించారు. ఈ గుహలలోని కొన్ని రాతి గుహ చిత్రాలు 30,000 సంవత్సరాలకు పై బడినవని అంటారు.  ఈ గుహలు ఆనాటి నాట్య రీతుల ఉనికి కూడా తెలియ చేస్తున్నాయి . 2003 లో ఈ గుహలను ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలుగా యునెస్కో గుర్తింపుకు నోచుకున్నాయి .  కొంత కాలం ఈ గుహలు బౌద్దా రామాలు గా విలసిల్లాయని చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు . ఆ తర్వాత ఏలియన్స్ కూడా అక్కడ కొచ్చారని పరిశోధకులు అంటున్నారు ... వివరాలకు వీడియో చూడండి .  భీమ్ బెట్కా గుహలు భోపాల్ కు 50 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నాయి కనుక ముందు భోపాల్ చేరుకొని అక్కడి నుంచి లోకల్  ట్రాన్స్పోర్ట్  ద్వారా భీమ్ బెట్కా చేరుకోవచ్చు. vedeo  courtesy...tv 5...
  • అఖండ భారత దేశానికే తలమానికం గా నిలిచిన.. అన్నపూర్ణ గ పేరు గాంచిన.. ఆంధ్ర దేశాన్ని ఎందఱో రాజులు పరిపాలించగా తెలుగు బాషా మాట్లాడే ప్రాంతాల ను ఏకచత్రాధిపత్యం కింద చేర్చింది కాకతీయులు. అనన్యసామాన్యమైన పోరాట పటిమ,అపూర్వ పరిపాలనా దక్షత, అద్వితీయ కళా పిపాస కలిగిన కాకతీయుల చరిత్రకు సాక్ష్యాలు  ఈ కళారూపాలు. ఒకప్పటి ఓరుగల్లును.. ఇప్పటి వరంగల్లుని  రాజధానిగా చేసుకొని పరిపాలించిన కాకతీయయుల పాలనలో జీవంపోసుకొని శిల్పంగా అవతరించిన ప్రతి శిలా మనకు వరం. భారతీయ సంస్కృతికే ఒక కృతిని... ఆకృతిని కల్పించిన కళల్లో 'శిల్పకళ' ప్రముఖమైనది. తమలో దాగిన ఆగమజ్ఞాననిధిని, తత్వార్థఖని ని రాళ్ళల్లో ఇముడ్చిన కాకతీయుల ప్రతిభ... అనన్యం..... అపూర్వం ... ఆశ్చర్యం . స్పందిచే మనసుంటే ఇక్కడి ప్రతి రాయి సుమదురమే.. వీక్షించే కనులుంటే ప్రతి శిల్పం మనోహరమే. అద్భుతమైనకాకతీయుల కళామణిహారం లోంచి జాలు వారిన ఆణి ముత్యాలుగా అనేక ఆలయాలు నేటికి నిలిచి ఉన్నాయి. ప్రతి వ్యక్తి అంతరంగం లో సుమధుర తరంగాలను మీట గలిగిన ఈ శిల్పసంపద కొన్ని వందల సంవత్సరాల చరిత్రను తనలో ఇముడ్చుకొందంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఖిల్లా  వరంగల్ లోని మట్టి కోట ఉత్తర భాగంలో భూగర్భంలో కాకతీయుల కాలం నాటి ఆలయం ఇటీవల బయట పడింది .  కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన హృదయ్ కార్యక్రమంలో భాగంగా చేపట్టిన అభివృద్ధి పనుల్లో భాగంగా ఉత్తర కోట మట్టి కోట భాగంలో తవ్వుతుండగా బయట పడిన ఈ ఆలయం త్రికుటాలయం . చారిత్రక అన్వేషణలో వరంగల్ మట్టికోటలో లంజపాతర గండి వద్ద భూ గర్భంలోనుండి సగం బయటపడినదొకటి, నేలలోనే వున్న మరొకటి, రెండు త్రికూటాలయాలు ఇవి.. కాని వాటిని పూర్తిస్థాయిలో త్రవ్వి బయటపెట్టలేదు. ధూప, దీప, నైవేద్యాలు కరువు శిథిలమైపోతున్న ఆలయం కనుమరుగవుతున్న శిల్ప సంపద నాడు వైభోగం.. నేడు వెలవెల- కాకతీయుల కాలంలో నిర్మించిన ఇలాంటి చారిత్రాత్మక ఆలయాలు కాలగర్భంలోకలిసిపోయే ప్రమాదం నెలకొన్నది. అయితే కొందరు ముఠాగా ఏర్పడి గుప్త నిధుల కోసం ఆలయంలో, పరిసరాల్లో భారీగా తవ్వకాలు జరిపారు. దీంతో ఆ ప్రాంతమంతా శిథిలావస్థకు చేరింది. ఆలయ ఆనవాళ్లు లేకుండాపోయే దుస్థితి నెలకొంది. ప్రస్తుతం ఆలయంలో శివలింగం లేకపోవటంతో ఇది ఆ ఆలయంలోని దే అని భావిస్తున్నారు... ఆలయం , శివలింగం , బయటపడటంతో ఇంకా ఆ ప్రాంతంలో భూగర్భంలో ఆపురూపమయిన శిల్పసంపద ఉండే అవకాశం ఉందని కాబట్టి కేంద్ర పురావస్తు శాఖ అధికారులు ఆ దిశగా చర్యలు తీసుకోవాలని స్థానికులు కోరుతున్నారు.. చరిత్ర కారుల అభిప్రాయం మేరకు నాటి ఓరుగళ్ళు కోట మొత్తం 7 కోటలతో శ్రీ రామారణ్య పాదుల ఆదేశానుసారం శ్రీ చక్రం ఆకారంలో నిర్మించబడిందని ఈ 7 కోట ల పరిధిలో దాదాపు 100 పైన ఆలయాలు ఉండేవని ఏకామ్రనాధుని ప్రతాపరుద్రీయం ఆధారంగా చెప్తున్నారు. వారి అభిప్రాయం ప్రకారం కాకతీయులు తమ ముందు చూపు తో నే ఈ విధంగా మట్టి కోటలో శ్రీచక్రం మూలలు వచ్చే విధముగా నిర్మించారు. ఇలా నిర్మించడం వలన భవిష్యత్ లో దండయాత్ర లనుండి ఆలయాలను రక్షించే అవకాశం కూడా ఉందని వారు భావించి ఉంటారు. దానికి ఆధారంగా ఆలయం పై భాగంలో ఒక గోడ లాగా నిర్మించిన తేలిక పాటి ఇటుకల నిర్మాణం మనకు నేటికి కనిపిస్తుంది. ......   Aravind Arya Pakide...
  •  (Sheik Sadiq Ali  )  ...................  ......      వరంగల్ అనగానే మనకు కాకతీయులు, వారి పరిపాలనా దక్షత, వీరత్వం గుర్తుకొస్తాయి.అంతకన్నా కొంచెం వెనక్కిపోతే రాష్ట్రకూటులు ,చాళుక్యులు గుర్తుకొస్తారు. కానీ,వరంగల్ కు అంతకన్నా గొప్ప నేపధ్యం ఉంది.రాజకీయాల కన్నా ముందు వరంగల్ గొప్ప ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం. మోక్ష సాధన కోసం జైనులు ధ్యానం చేసిన కేంద్రం. సత్యం, అహింస వంటి ధర్మాలను బోధించిన, అనుసరించిన కర్మభూమి. జ్ఞాన భూమి. జైన మతానికి కీలక స్థావరం.నేనూ,దక్కన్ క్రానికల్ రిపోర్టర్ అనుదీప్,చరిత్ర పరిశోధకుడు అరవింద్ ఆర్య,ఎజాజ్ లతో కూడిన మా బృందం తొలిరోజున హనుమకొండ నడిబొడ్డున ఉన్న అగ్గులయ్య గుట్ట,పద్మాక్షి గుట్టల మీద చేసిన పరిశోధనలో అనేక ఆశ్చర్యకరమైన అంశాలు వెలుగు చూశాయి. మరుసటి రోజున హైదరాబాద్ నుంచి రామోజు హరగోపాల్ గారు వచ్చారు. వారితో కలిసి రెండోసారి ఈ ప్రాంతాలన్నీ తిరిగాం.ఈ పరిశోధనలో వరంగల్ నగరాన్ని ఆధ్యాత్మిక రంగంలో సమున్నత స్థానంలో నిలబెట్టే తిరుగులేని రుజువులు దొరికాయి. వాటిని మీతో పంచుకుంటున్నాను. శ్రమ అనుకోకుండా కొంచెం ఓపికతో చదవండి. రెండువేల సంవత్సరాలకు పూర్వమే వరంగల్ లో జైనం విలసిల్లింది. దానికి సంబంధించిన వివరాలు ఇవి. హనుమకొండ చౌరస్తాలోని బస్టాప్ వెనుక భాగంలో ఎత్తైన కొండ కన్పిస్తుంది. దాన్ని స్థానికులు అగ్గులయ్య గుట్ట అని పిలుస్తారు. దూరం నుంచి చూస్తే ఆ గుట్ట మీద ఒక పె....ద్ద బండరాయి, దాని మీద చెక్కిన దాదాపు 35-40 అడుగుల దిగంబర తీర్దంకరుడి విగ్రహం కన్పిస్తుంది. కొండ ఎక్కి దగ్గరికి వెళ్లి చూస్తే , ఆ విగ్రహం పక్కన చెట్ల చాటున అదే బండమీద మరో 13 అడుగుల మరో తీర్దంకరుడి విగ్రహం కన్పిస్తుంది. రెండూ చూడ్డానికి ఒకేలా ఉన్నా, రెండింటికీ వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయి. ఆ విగ్రహాలూ, వాటి చుట్టూ ఉన్న ఆనవాళ్లను బట్టి పెద్ద విగ్రహాన్ని మూడో తీర్దంకరుడైన సంభవ నాదుడిగానూ, చిన్న విగ్రహాన్ని 23 వ తీర్దంకరుడైన పార్శ్వనాదుడి గానూ భావించాల్సి ఉంటుంది. అదెలా అంటే, మొత్తం జైన తీర్దంకరులు 24 మంది. మొదటివాడు రిషభనాధుడు,అతడినే ఆదినాధుడు అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. చివరి వాడు మహావీరుడు. అందరి విగ్రహాలు ఒకేలా ఉన్నా ఒక్కొక్కరికి ఒక్కో చిహ్నం ఉంటుంది. వాటిని బట్టి ఆ తీర్ధంకరులను గుర్తించవచ్చు. మూడో వాడైన సంభవనాదుడి చిహ్నం గుర్రం. ఈ గుట్ట మీద ఉన్న పెద్ద విగ్రహం పాదాల చెంత ఉన్నది గుర్రం చిహ్నం . దాంతో ఆ విగ్రహం ఎవరిదో యిట్టె తెలిసిపోతుంది. అలాగే. దేశంలోని వివిధ జైన ఆలయాల్లో ఉన్న సంభవనాదుడి విగ్రహాల పాదాల చెంత ఈ గుర్రం చిహ్నం కన్పిస్తూ ఉంటుంది. అలాగే, ఈ తీర్దంకరుడు కాయోత్సర్గ భంగిమలో ధ్యానం చేసి మోక్షం పొందాడు అని ఆ మత గ్రంధాలు రాశాయి. ఈ విగ్రహం కూడా అదే భంగిమలో ఉంది. ఇకపోతే చిన్న విగ్రహం పార్శ్వనాదుడి దే అని చెప్పటానికి చాలా స్పష్టమైన ఆధారాలు కన్పిస్తున్నాయి. విగ్రహం తలపైన ఏడు పడగల సర్పం ఉంది. అతని చిహ్నం కూడా సర్పమే. అంతేకాక ప్రపంచంలోని ఏ జైన దేవాలయంలో నైనా అతని విగ్రహం అలాగే ఉంది. అలాగే, అది కూడా కాయత్సర్గ భంగిమలోనే ఉంది. తిరకొయిల్ ఆలయంలో ఉన్న 8 వ శతాబ్దపు విగ్రహం కూడా అచ్చం ఇలానే ఉంది. కొన్ని చోట్ల ఇదే తీర్దంకరుడి విగ్రహం పద్మాసన భంగిమలో కూడా కన్పిస్తుంది. కానీ ,రెండు భంగిమల్లోనూ కామన్ గా కన్పించే అంశం తలపై కన్పించే ఏడు పడగల సర్పం కావటం విశేషం. ఆ రకంగా ఈ విగ్రహాన్ని 23 వ తీర్దంకరుడిగా నిర్ధారించ వచ్చు అగ్గులయ్య గుట్టమీద మరో విశేషం మా బృందం కంటపడింది. ఎత్తైన ఆ గుట్ట ఎక్కడానికి కిందకానీ, పైనకానీ మెట్లు లేవు. చిత్రంగా మధ్యలో ఒక పెద్ద బండరాయి మీద రెండు అంచెల్లో 55 మెట్లు రాతిలో తొలిచి ఉన్నాయి.(ఇలాంటివే మెట్లు మనం శ్రావణ బెలగోళ లో చూడొచ్చు. అదీ గొప్ప జైన క్షేత్రం). వీటిలో ఐదు మెట్లకు ఒక ప్రత్యేకత కన్పించింది. ఆ మెట్ల మీద ఏనుగు, వరాహం,తాబేలు చిహ్నాలు చెక్కి ఉన్నాయి. ఇందులో ఏనుగు తీర్దంకరుల్లో రెండో వాడైన అజితనాధుడి చిహ్నం. పంది(వరాహం) 13 వ వాడైన విమల నాధుడి చిహ్నం.తాబేలు 20 వ వాడైన మునిసువ్రతుడిది. ఇవన్నీ చూసిన తర్వాత ఆ కొండల మీద జైనుల ప్రాభవం ఎలా ఉండి ఉండేదో అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఇక్కడ ఇంకో విషయం చెప్పాలి. జైనులు తోలి నుంచీ గుహలనే తమ సాధనా కేంద్రాలుగా, బసదులుగా చేసుకునేవారు. ఆ విషయం మనకు పద్మాక్షి గుట్టను చూస్తే అర్ధం అవుతుంది. అక్కడ పార్స్వనాధుడు, మహావీరుడి విగ్రహాలు,ఇతర జైన విగ్రహాలు చెక్కి ఉన్నాయి. గుహాలయం ఉంది,బసది ఉంది. వాటిని నిర్ధారిస్తూ కాకతీయులు వేసిన శాసనం ఉంది. వరంగల్ కు 55కిలోమీటర్ల దూరంలో జైనగాం (జనగామ) ఉంది. అక్కడ జైన ఆనవాళ్ళు చాలా ఉన్నాయి. అలాగే వరంగల్ కు 85 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న కొలనుపాకలో 2 వేల సంవత్సరాలకు పూర్వం నాటి జైన ఆలయం ఉంది.అందులో రిషభనాధుడు,నేమీనాధుడు,మహావీరుడి విగ్రహాలు ఉన్నాయి. ఈ రెండింటి కన్నా ముందే వరంగల్ లో జైనం బలంగా ఉండింది. దాని గురించి తెలుసుకోవాలంటే ముందు పార్స్వనాదుడి గురించి తెలుసు కోవాలి. పార్స్వనాధుడు జైనంలో మొత్తం 24 మంది తీర్దంకరులు ఉంటారు.అందులో 23 వ వాడు పార్శ్వనాధుడు. 24 వ తీర్దంకరుడు మహావీరుడు.22 వ తీర్దంకరుడు నేమినాధుడు.తీర్ధంకర పరంపరలో మొదటి 22 మందికి సంబంధించిన చారిత్రిక ఆధారాలు లేవు. కేవలం జైన గ్రంధాల్లో వారికి సంబంధించిన గాధలు ఉంటాయి. అవి హిందూ పురాణ గాధలను పోలి వుంటాయి. కానీ, పార్శ్వనాధుడు,మహావీరులకు మాత్రమే సంబంధించిన చారిత్రిక ఆధారాలు శాసనాల రూపంలో లభించాయి. నేమి నాధుడి తర్వాత 84 వేల సంవత్సరాల అనంతరం వచ్చిన తీర్దంకరుడు పార్శ్వనాధుడు అని క్రీస్తుపూర్వం 4 వ శతాబ్దంలో భద్రబాహు రాసిన సుప్రసిద్ధ జైన గ్రంధం ‘కల్పసూత్రం’ లో వివరించి వుంది పార్శ్వనాధుడు క్రీస్తుపూర్వం 872 వ సంవత్సరం పుష్యమాసం బహుళ పక్షం దశమి నాడు జన్మించాడు. ఇక్ష్వాకు వంశీయుడైన కాశీరాజు అశ్వసేనుడు,వామాదేవి దంపతులు అతని తలిదండ్రులు.30 ఏళ్ళ ప్రాయం వరకు రాజరిక జీవితమే గడిపాడు.30 వ ఏట సన్యాసాన్ని స్వీకరించాడు. కాయత్సర్గ యోగ భంగిమలో 84 రోజులపాటు ధ్యానం చేసి ‘కేవల జ్ఞానం’ సంపాదించాడు.ప్రస్తుత జార్ఖండ్ రాష్ట్రం గిరిద్ జిల్లా ప్రశాంత్ పర్వత శిఖరంపై ధ్యానం చేస్తూ తన నూరవ ఏట క్రీస్తు పూర్వం 772 వ సంవత్సరంలో మోక్షం పొందాడు. ఆయన స్మృతి చిహ్నంగా ఆ ప్రదేశంలో ‘శిఖర్ జీ జైన్ మందిర్’ ఉంది. అదిప్పుడు జైనులకు అత్యంత ముఖ్యమైన తీర్ధ యాత్రా స్థలం అయ్యింది. కల్పసూత్రలో చెప్పిన దాని ప్రకారం అప్పట్లో పార్శ్వనాదుడికి లక్షా 64 వేలమంది శ్రావకులు (పురుష అనుచరులు),మూడు లక్షల 27 వేలమంది శ్రావికలు (స్త్రీ అనుచరులు),16 వేలమంది సాధులు (భిక్షులు),38 వేలమంది సాధ్వీలు (సన్యాసినులు) వుండేవారు.ఎనిమిది మంది గణదారులు (ముఖ్య భిక్షువులు) శుభదత్త,ఆర్యఘోష,వశిష్ట,బ్రహ్మచారి,సోమ,శ్రీధర,వీరభద్ర,యశస్ వుండేవారు. పార్శ్వనాదుడి తదనంతరం శుభదత్తుడు ,అతని తర్వాత హరిదత్త,ఆర్యసముద్ర,కేసి జైనాన్ని ముందుకు తీసుకు వెళ్ళారు. పార్శ్వనాదుడి శిష్యులు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విస్తరించి జైనమతానికి విస్తృత ప్రచారం కల్పించారు.అలా ఒక బృందం దక్షినాదిలోకి ప్రవేశించింది. ఆ ప్రకారంగా తెలంగాణా లోని కొలనుపాక,జనగాం,వరంగల్ ప్రాంతాలకు చేరిన జైనం వందల ఏళ్ళపాటు ఈ నేల మీద విలసిల్లింది.రాష్ట్రకూటులు,చాళుక్యులు,తొలితరం కాకతీయులు జైనాన్ని ఆదరించి,అనుసరించారు.హనుమకొండలోని అగ్గులయ్య గుట్ట,పద్మాక్షి గుట్ట,సిద్ధుల గుట్ట తో పాటు వరంగల్ కోట,కాజీపేట గుహల్లో కూడా ఈనాటికీ అనేక జైన ఆనవాళ్ళు సజీవంగా ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం శ్రద్ధ తీసుకుంటే ఈ ప్రాంతాన్ని దేశంలోని ప్రముఖ జైన క్షేత్రాలలో ఒకటిగా అభివృద్ధి చేయొచ్చు. తద్వారా ఆధ్యాత్మిక టూరిజం అభివృద్ధి చెయ్యొచ్చు. with Aravind Arya Pakide, Anudeep Ceremilla,Sriramoju Haragopal...
  • అవును. రెండేళ్ళ క్రితం వరకు ఆధునిక ప్రపంచానికి తెలియని మైలారం గుహలు , వాస్తవానికి భూమి పుట్టినప్పుడే సహజ సిద్ధంగా పుట్టాయి. తరతరాల, యుగయుగాల చరిత్రను తమలో దాచుకొని చీకటిలో మన రాక కోసం ఎదురు చూస్తున్నాయి. అద్భుతమైన ఈ గుహల గురించి చెప్పాలంటే హిమాలయాల నుంచి మొదలు పెట్టాలి. ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన వైష్ణో దేవి ఆలయం గురించి మనం విన్నాం. మనలో కొందరం చూసే ఉంటాం. జమ్మూ నుంచి 40 కిలోమీటర్ల దూరంలోని కాట్రా లో ఈ ఆలయం ఉంది. ఆ ఆలయానికి వెళ్ళీ ముందు కొండల మధ్య ఒక గుహ ఉంటుంది. అదే పార్వతీ మాత గుహ. దీని అంతర్భాగం తల్లి గర్భంలో ముడుచుకొని పడుకున్న శిశువులా ఉంటుంది. ఈ గుహలోకి వెళ్ళాలంటే టోకెన్ తీసుకొని గంటల తరబడి ఎదురు చూడాల్సి ఉంటుంది. అయినా వేలాది మంది ప్రజలు గడ్డకట్టే చలిలో వేచి ఉంటారు. ఇది మొదటి ప్రస్థావన.  ఇక రెండో ప్రస్తావనకు వద్దాం. మహాభారతంలో పాండవుల గురువు ద్రోణాచార్యుడు తెలుసు కదా. ఆయనకు ఒక ఆశ్రమం ఉండేది. పాండవులకు విలువిద్యను బోధించిన గురువు ఆశ్రమం ఒక నదీతీరంలో ఉండేది.తను, తన శిష్యులు సురక్షితంగా ఉండటానికి ఆయన హిమాలయ గుహలనే తన ఆశ్రమంగా మార్చుకున్నాడు. అనేక గుహల సముదాయమే ఈ ద్రోణుడి ఆశ్రమం. ఇప్పుడు మనమంతా డెహ్రాడూన్ గా పిల్చుకుంటున్న నగరమే అప్పటి ద్రోణుడి స్థావరం. ఆ నగరాన్ని సందర్శించిన వారు ,నగర శివార్లలో ఉన్న ద్రోణుడి గుహలను సందర్శిస్తారు. అలాగే రిషికేశ్ 25 కిలోమీటర్ల దూరంలో గంగానదీ తీరంలో వశిష్ట, అరుంధతి గుహలు ఉన్నాయి. హిమాలయాలలోని ఘర్వాల్ పర్వత శ్రేణులలోని శ్రీనగర్ పట్టణానికి ఆనుకొని ఉన్న కొండల్లో అతిపెద్ద గుహలు ఉన్నాయి. అక్కడి గుహల్లో దాదాపు 500 మంది ఒకేసారి నివాసం ఉండొచ్చు. ఇవన్నీ ఎందుకు చెప్పాల్సి వచ్చిందీ అంటే, వీటన్నింటినీ కలిపితే ఎంత పెద్దగా ఉంటాయో, అంతకన్నాఅనేకరెట్లు పెద్దగా ఉన్నాయి మైలారం గుహలు. నా యాత్రల్లో పైన పేర్కొన్న గుహలన్నీ చూశాను కాబట్టి ఇప్పుడు మైలారం గుహల గురించి సాధికారికంగా చెప్పగలుగు తున్నాను. హనుమకొండ నుంచి 50 కిలోమీటర్ల దూరంలో పరకాల, ఘనపురం పట్టణాల మధ్యలో, పాండవుల గుట్టకు మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ మైలారం గుహలు ఉన్నాయి. ఆదిమ మానవుల నుంచి అడవిలో అన్నల వరకు ఈ గుహల్లో నివశించారని చెప్పటానికి అనేక ఆనవాళ్ళు అక్కడ కన్పిస్తాయి. ప్రకృతిలో దేవుడిని వెతుక్కునే మనకు అలాంటి అపురూపమైన ఆకృతులు సహజ సిద్ధంగా ఏర్పడి మన మనసును ఉద్వేగానికి గురిచేస్తాయి. తేనెటీగలు శ్రద్ధగా కట్టుకునే తేనెపట్టు లాగా, ఇక్కడి గుహలన్నీ చిక్కగా అల్లుకొని ఉంటాయి. ఒక్కో గుహ ఒక్కో అద్భుతం. ఒకదాన్ని మించి మరొకటి. కొన్నిసార్లు, గుహామార్గాలు చూస్తే దేహం రోమాంచితం అవుతుంది. కళ్ళు పొడుచుకున్నా కానరాని చీకట్లలో టార్చ్ లైట్ విలిగించిన ప్రతిసారీ ఒక అద్భుత సౌందర్యం ఆవిష్కృతమవుతుంది. కొన్ని పొట్టి గుహలు, కొన్ని పొడవాటి గుహలు. హాలీవుడ్ దర్శకులు ఊహించటానికి కూడా సాహసించని అతి పెద్ద గుహల సముదాయం. ఎనిమిది గంటల పాటు గుహల్లో సంచరించినా అంతూ దరీ తెలియని గుహలు. ఎన్ని కిలోమీటర్లు ఉన్నాయో అర్ధం కాదు. గుహ..గుహలో గుహ..ఆ గుహలో ఇంకో గుహ. గొలుసుకట్టు గుహలు. ఆ గుహల్లో తిరగాలంటే......కొన్ని సార్లు పాములా పాకాలి, కొన్నిసార్లు అంబాడాలి. కొన్నిసార్లు బోర్లా, మరికొన్నిసార్లు వెల్లికిలా పడుకోవాలి. యోగా సాధన చేసేవారైతే సూర్య నమస్కారాల్లోని భంగిమలు అన్నీ వేయాలి. మోకాళ్ళు, మోచేతులు బలంగా ఉండాలి. ఒకజత బట్టలు మనవి కావు అనుకోవాలి. తర్వాత అవి పనికి రావు. చినిగిపోతాయి. అనేకానేక సాహసాలు, విన్యాసాలు చేసే అవకాశం ఈ గుహల సందర్శనలో లభిస్తుంది.  ఈ గుహల గురించి ఇంకా బోలెడు విశేషాలు ఉన్నాయి. వాటి గురించి మరోసారి రాస్తాను. ...  తోపుడుబండి సాదిక్ ..... చరిత్ర పరిశోధకుడు అరవింద్ తో కలసి  ...
  • ఒకే ఊరిలో 54 ఆలయాలు  అదీ ఒకే చోట  ఉండటం  నిజంగా చెప్పుకోదగిన విషయమే ... దేశంలోని ప్రధాన వైష్ణవ క్షేత్రాలూ శైవ ఆలయాలూ శక్తి పీఠాల నమూనాలూ  ఆ వూరిలో చూడవచ్చు.మూలవిరాట్టుల పూజలూ నైవేద్యాలూ నిజ క్షేత్రాల్ని తలపించేలా ఉంటాయి. ఆ ఊరి పేరు గాదరాడ . రాజమండ్రికి దగ్గర్లోని  ఆ గ్రామం ఉంది. భారతదేశంలో యాభై లక్షలకుపైగా ఆలయాలున్నాయని అంచనా. స్వయంభూ ఆలయాలూ, పురాణ ప్రాధాన్యమున్న శక్తిపీఠాలూ, శంకరభగవత్పాదులు-రామానుజులు- మధ్వాచార్యులూ తదితర దివ్యపురుషులు ప్రతిష్ఠించిన మహిమాన్విత మూర్తులూ, చోళులు-పల్లవులు- కాకతీయులు-విజయనగర ప్రభువులూ...పాలకులు ప్రాణంపోసిన క్షేత్రాలూ - ఒకటారెండా ఎన్నో ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలు. అందులో ప్రధాన క్షేత్రాల నమూనాలన్నీ ఓ చోట కొలువైతే. అక్కడ జరిగే పూజాదికాలన్నీ ఇక్కడా జరిగితే... నైవేద్యాలూ అచ్చంగా అలానే ఉంటే...ఇంకేముంది, సంపూర్ణ యాత్రా ఫలమే, సర్వదేవతా కటాక్షమే!  బత్తుల బలరామకృష్ణ, వెంకటలక్ష్మి దంపతులు  కోట్లాది రూపాయల వ్యయంతో... 'ఓం శివశక్తి పీఠం' పేరుతో సకల దేవతామూర్తుల సమాహారంగా ఈ ఆలయ సముదాయాన్ని నిర్మించారు.  ఎక్కడెక్కడి  నుంచో శిల్పులను  పిలిపించారు. ఇంజినీర్లతో మాట్లాడారు. రేయింబవళ్లు శ్రమించినా, ఆలయ సముదాయానికి ఓ రూపం రావడానికి నాలుగేళ్లు పట్టింది. పీఠం ఆవరణలో మొత్తం యాభై నాలుగు దేవాలయాలున్నాయి. ఎనభై నాలుగు దేవతామూర్తుల్ని ప్రతిష్ఠించారు. కైలాస మహాక్షేత్రాలుగా (21), వైకుంఠ క్షేత్రాలుగా (15), శక్తిపీఠాలుగా (18) వాటిని విభజించారు. కైలాసక్షేత్రాల్లో...ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలైన సౌరాష్ట్రలోని సోమనాథ లింగం, శ్రీశైలంలోని మల్లికార్జున లింగం, ఉజ్జయినిలోని మహాకాళేశ్వరలింగం...ఇలా పన్నెండు లింగాలూ కొలువయ్యాయి. ఇక్కడే ఆనందనిలయ వాసుడిని అర్చించుకోవచ్చు - భూదేవి, శ్రీదేవి సమేత కల్యాణ వేంకటేశ్వరస్వామి ఆలయం ఉంది. ఇక్కడే షిర్డీనాథుడిని ప్రార్థించుకోవచ్చు - సద్గురు సాయిబాబా మందిరం ఉంది. ఇదే భద్రాది, ఇదే అన్నవరం, ఇదే యాదాద్రి, ఇదే అరసవల్లి...కోదండ రామస్వామి, రమాసత్యనారాయణ స్వామి, లక్ష్మీనరసింహస్వామి, సూర్యనారాయణమూర్తి ఆలయాలు ఇక్కడున్నాయి.  చూడండి వీడియో...  vedeo courtesy... eyecon facts ...
  •  మద్యం సేవించే కాలభైరవుడు ... ఆశ్చర్యంగా ఉంది కదా .. మనకు తెలిసింది పానకాల స్వామి గురించే. ఆయన నైవేద్యంగా పానకం ఎలా స్వీకరిస్తాడో ... ఈ కాలభైరవుడు మద్యాన్ని అలా  నైవేద్యంగా స్వీకరిస్తాడు. ఇంతకూ ఆ కాలభైరవుడు ఎక్కడున్నాడో తెలుసు కోవాలంటే మధ్యప్రదేశ్ లో ఉజ్జయిని కి వెళ్ళవలసిందే. అక్కడున్న కాలభైరవ్‌నాథ్ దేవాలయంలో కాలభైరవుడికి నైవేద్యంగా మద్యం పడతారు. దేవుడికోసం మద్యాన్ని ఒక పాత్రలో పోసి దాన్ని విగ్రహం నోటికి అందిస్తుంటారు. ఇలా పెట్టిన మద్యం సంవత్సరం పొడవునా దేవుడి దర్శనానికి వచ్చే భక్తులకు ప్రసాదంగా ఇస్తారు. ఇక్కడకు ప్రతిరోజు వేలాది మంది భక్తులు వచ్చి తమ భక్తిని చాటుకుంటారు. ఈ కాలభైరవ నాథుడిని తమ నగరాన్ని సంరక్షించే దేవుడిగా అక్కడి స్థానికులు చెపుతారు. కాకపోతే, మద్యం సేవించడమే ఈ దేవుడి ప్రత్యేకత. మన దేశంలో కాలభైరవ ఆలయాలు ఎక్కువగా లేకున్నా కాలభైరవ క్షేత్రాలు చాలా ఉన్నాయి. ఈ క్షేత్రాలలో ఉండే కాలభైరవుని క్షేత్రపాలకుడు అంటారు. నేపాల్‌, ఇండోనేసియా, థాయ్‌లాండ్‌ దేశాలలో కాలభైరవ పూజ విశేషంగా జరుగుతుంది. ఇక్కడ ఆలయాలలో కాలభైరవుడు ప్రధాన దైవంగా ఉంటాడు. నేపాల్‌ దేశానికి జాతీయ దైవంగా కాలభైరవుడు పూజలందుకుంటున్నాడు.కాలభైరవుని 'క్షేత్రపాలక' అని కూడా అంటారు. క్షేత్రపాలకుడంటే ఆలయాన్ని రక్షించే కాపలాదారు. ఈ సూత్రాన్ని పురస్కరించుకుని గుడి తలుపులు మూసే సమయంలో తాళంచెవులను కాలభైరవుని వద్ద వుంచుతారు. తిరిగి ఆలయాన్ని తెరిచేటప్పుడు అక్కణ్ణించే తాళంచెవులు తీసుకుని గుడిని తెరుస్తారు. కాలభైరవుని వాహనం శునకం. కనుక కుక్కలకు ఆహారం పెట్టి, వాటి యోగక్షేమాలు పట్టించుకుంటూ, అనురక్తితో సాకినట్లయితే, పరోక్షంగా కాలభైరవుని పూజించినట్టే. న్యూఢిల్లి పురానా ఖిల్లా దగ్గరున్న భైరవాలయం అతి ప్రాచీనమైంది. నాటి పాండవుల రాజధాని ఇంద్ర ప్రస్త నగరంలో ప్రశస్తమైన కాలభైరవ ఆలయం ఉంది. తమిళనాడు, అరగలూరులోని శ్రీకామనాథ ఈశ్వరాలయంలో అష్ట భైరవుడున్నాడు. అలాగే కరైకుడి, చోళపురం, అధియమాన్‌ కొట్టయ్‌, కుంభకోణాల్లో భైరవ దేవాలయాలు ఉన్నాయి. మధ్యప్రదేశ్‌ ఉజ్జయినీలో కాల భైరవాలయం వుంది. కర్ణాటకలోని అడిచున్‌చనగిరి, మంగళూరు కద్రి ప్రాంతాల్లో కాలభైరవ దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఇక శ్రీకాళహస్తిలో కాలభైరవుడు, బట్టల భైరవుడు దర్శనమిస్తారు. నిజామాబాద్‌లోని సదాశివనగర్ ఇస్సన్నపల్లిలో కాలభైరవ స్వామి దేవాలయం వుంది.ప్రకాశం జిల్లాలో ఒంగోలు కు సమీపం లోని మాచవరం లో కాలభైరవుని దేవాలయం ఉంది....
  • అది వేయి సంవత్సరాల నాటి  దేవాలయం . అంతే కాదు భారత దేశంలోనే అతి పెద్ద శివలింగం ఉన్న గుడి.  అదే తంజావూరులోని బృహదీశ్వరాలయం. అక్కడ కనిపించే ప్రతి అంశం ఓ మిస్టరీతో పాటు ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తుంది. ఎక్కడా సిమెంట్ అన్నమాటకు తావు లేకుండా ఉక్కు అన్నపదం లేకుండా కట్టిన ఈ గుడిని చూస్తే ఆనాటి టెక్నాలజీ ఇంత అద్భుతంగా ఉందా అనిపిస్తుంది.  ఆశ్చర్యంతో పాటు ఆసక్తి రేపుతున్న ఆ గుడి గురించిన కొన్ని నమ్మలేని నిజాలు  ఎన్నో ఉన్నాయి.  13 అంతస్థులు కలిగిన ఏకైక పురాతన క్షేత్రం దాదాపు వేయి సంవత్సరాల క్రితం కట్టిన గుడి.  13 అంతస్థులు కలిగిన ఏకైక పురాతన క్షేత్రం. భారతదేశంలో అతి పెద్ద శివలింగం ఉన్న క్షేత్రం. దక్షిణ కాశీగా పేరొందిన ఈ గుడిలో   ఈ శివలింగం 3.7 మీటర్ల ఎత్తు కలిగి ఉంటుంది పెద్ద నంది విగ్రహాన్ని అక్కడ నిర్మించారు. ఈ విగ్రహం దాదాపు 20 టన్నులు కలిగి ఉంటుంది.  ఇంకా ఆశ్చర్యకరం ఏంటంటే ఇది ఏకశిలా విగ్రహం. 2 మీటర్ల ఎత్తు ,2.6 మీటర్ల పొడవు, 2.5 మీటర్ల వెడల్పు కలిగి ఉంటుంది. ఈ ఆలయానికి ఎటువంటి ఉక్కు గాని సిమెంట్ కాని వాడలేదు. పూర్తిగా గ్రానైట్ రాయితో కట్టబడింది.  13 అంతస్థులు గ్రానెట్ రాయితోనే కట్టారు. 80 టన్నుల ఏకశిలతో చేసిన గోపుర కలశం ఈ గుడికే హైలెట్. 13 అంతస్థుల పైన ఎటువంటి వాలు లేకుండా నిలబడటమనేది ఇప్పటికీ అందర్నీ ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తుతోంది. ఇక మిట్ట మధ్యాహ్న సమయంలో ఆ గోపురం నీడ ఎక్కడా పడదు. గుడి నీడ కనపడినా గోపురం నీడ మాత్రం చూడలేము.  80 టన్నుల బరువున్న ఆ కలశాన్ని అక్కడికీ తీసుకెళ్లటమనేది ఆనాటి ఇంజనీర్ల  నైపుణ్యానికి ప్రతీక. ఈ ఆలయ ప్రాంగణం దాదాపు పర్లాంగు దూరం ఉంటుంది.అంటే చాలా సువిశాలంగా ఉంటుంది.  మనం మాట్లాడుకునే శబ్దాలు మళ్లీ ప్రతిధ్వనించవు. అంతటి శబ్ద పరిజ్ఙానంతో ఈ గుడిని కట్టారు. ఇక ఆలయం లోపల అనేక సొరంగ మార్గాలున్నాయి. ఇవి కొన్ని తంజావూరులో ఉన్న కొన్ని ఆలయాలకు దారితీస్తే కొన్ని మాత్రం మరణానికి దారి తీసే గోతులు కలిగి ఉన్నాయని అన్ని దారులు మూసేశారు. అయితే ఇప్పటికీ టెక్నాలజీకి అంతుపట్టని విషయం ఏంటంటే. ఈ గుడికి చుట్టూ ఉన్న రాతి తోరణాలలో ఆరు మి. మి కన్నా తక్కువ సైజులో వంపుతో కూడిన రంధ్రాలు కనిపించడం. అవి అలా ఎందుకు పెట్టారు ఇప్పటికీ మిస్టరీనే. ఈ ఆలయం ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో చేరింది. వేయి సంవత్సరాల గుడులు దాదాపు పాడుబడిన స్థితిలో ఉంటాయి. అయితే ఈ గుడి మాత్రం అత్యధ్భుతంగా కొత్తగా నిర్మించినట్లు ఇప్పటికీ కనిపిస్తుంది. vedeo courtesy... rahasyavani ...
  • ( Mallareddy Desireddy)      ................................................   ఎవరికెవరు ఈ లోకంలో ఎవరికి ఎరుక ? ఏ దారెటుపోతుందో ఎవరిని అడగక వాన కురిసి కలిసేది వాగులో వాగు వంక కలిసేది నదిలో కదిలి కదిలి నదులన్నీ కలిసేది కడలిలో కానీ ఆ కడలి కలిసేది ఎందులో ? ఎవరికెవరు ఈ లోకంలో ఎవరికి ఎరుక ? ఏ దారెటు పోతుందో ఎవరినీ అడగక ఎవరికెవరు ఈ లోకంలో ? జోర్సేయ్ బార్సెయ్ కోరంగి రేవుకై కోటిపల్లి రేవుకై ! జోర్సేయ్ బార్సెయ్ కోరంగి రేవుకై కోటిపల్లి రేవుకై !  వేటూరి రాసిన ఈ పాటను  కే. వి. మహదేవన్  స్వరపరిచారు . కె .విశ్వనాధ్ దర్శకత్వంలోని  సిరి సిరి మువ్వ చిత్రంలోని ఈ  గేయాన్ని మీకు గుర్తు చేస్తూ........... ఎన్నో సంవత్సరాల క్రితం కోరంగిని చూసినట్టి జ్ఞాపకం  నా మదిలో నుండి మళ్లీ బయటికి వచ్చింది దీనికి కారణం నాకు ఓ మిత్రుడు , నా తమ్ముడు కోరంగిని గుర్తు చేయడంతో ,ఆలనాటి ఉద్వేగ ప్రవాహం ఉవ్వెత్తున ఒక అలలా నన్ను చేరింది, ఆలా చేరిన ఓ సముద్రపు అల లాంటి ఒక జ్ఞాపకాన్ని  తిరిగి మీకు పరిచయం చేయాలని తపనతో ఆ జ్ఞాపకాల అలల యొక్క ఉధృతిని మీవైపు మళ్లిస్తున్నాను.  కోరంగి తలంపు ఎప్పుడూ ఒక మధురమైన జ్ఞాపకం, ప్రకృతి ఒడిలో పరవశించి మైమరచినట్టి ఒక ఆహ్లదం ఘట్టం.   నాటి చరిత్ర పుటల్లో అలనాటి కోరంగి. ◆◆◆◆◆◆◆◆◆●◆◆◆◆◆◆◆◆◆  తూర్పు గోదావరి జిల్లాలోని కాకినాడకు సమీపంలో ఉన్న గ్రామమే కోరంగి.మారిషస్ దేశంలో తెలుగు వారిని కోరంగిలనేవారు,ఇక అలాగే నాటి బర్మాలో కూడా [మయాన్మార్లో] తెలుగువారిని కోరంగీలుగానే పిలుస్తారు,ఇక అలా ఎందుకంటే శతాబ్దాలుగా కోస్తాంధ్రతీరం కోరంగి నుండి ఉభయ గోదావరి జిల్లాలే కాక విశాఖ, శ్రీకాకుళం తదితర జిల్లాల నుండి ప్రజలు ఉపాధి కొరకు చైనా, బర్మా, అలాగే మలేషియా తదితర తూర్పు ఆసియాలోని పలుదేశాలకు, శ్రీలంక, మారిషస్, మరియు ఇతర ఆఫ్రికా దేశాలకు వలస వెళ్లియున్నారు, అందుకే వారికి కోరంగీలనే పేరు వచ్చింది. ఆంధ్ర ప్రజలు మారిషస్‌కి తదితర ప్రాంతాలకి వలస వెళ్ళడమనేది 1836 లో కొరింగ నుండే ప్రారంభమైనది,కొరింగ నుండి గాంజెస్‌(గంగ) అనే నౌక ఎక్కి వెళ్లినట్లు రికార్డు ఉంది. అలా ఒకేసారి ఎక్కువమంది మన తెలుగువాళ్ళు మారిషస్‌కి వెళ్ళే నౌక ఎక్కింది 1843 సం లో, కొరింగా పాకెట్‌ అనే ఒక నౌక కొరింగ రేవు నుండి బయల్దేరి వెళ్ళింది ఆ నౌక యజమాని పేరు పొనమండ వెంకటరెడ్డి. కోరంగి ఒకప్పుడు అతి కీలకమైన ఓడ రేవు. అంతే కాదు ఇక్కడి నౌకా నిర్మాణ పరిశ్రమకు ఎంతో పెద్ద చరిత్ర ఉంది.క్రీస్తు పూర్వం నుండే దీని ఆనవాళ్లున్నాయి ,ఈస్టిండియా కంపెనీ మన దేశానికి వచ్చిన తర్వాత కూడా కోరంగి నౌకాయాన పరిశ్రమ ప్రపంచంలోనే గొప్పదిగా పేరు తెచ్చకుంది. కోరంగి ప్రాచీన గ్రామము. నాటి కాలములో కోరింగ గ్రామము ఒక మూలాగ్రము (కేప్)పై ఉండేది. క్రమేణా కోరంగి బేలో ఇసుక మేట వేసి తీరము విస్తరించడం వలన ప్రస్తుతము కోరంగి గ్రామం తీరానికి కొన్ని మైళ్ళ దూరంలో ఉన్నది. కోరంగి నదికి తూర్పు తీరాన ఉన్న కోరంగి పట్టణాన్ని 1759 సం ప్రాంతములో ఇంజరం రెసిడెంటు వెస్ట్‌కాట్ నిర్మింపజేశాడు. పశ్చిమ తీరములో నదికి ఆవలివైపు ఉన్న పాత కోరంగి దీనికంటే పురాతనమైనది.నాటి కోరంగిలో మొదట డచ్చివారు తమ స్థావరం ఏర్పరచుకున్నారు1759 సంలో బ్రిటీషువారు ఆనాటి కోరంగిని చేజిక్కించుకొని అక్కడికి దక్షిణాన 5 మైళ్ళ దూరములో ఇంజరం వద్ద ఒక ఫ్యాక్టరీని నెలకొల్పారు.1827లో ఫ్యాక్టరీ మూతపడ్డది. 1789 సం లో ఒక తుఫాను తాకిడికి వచ్చిన ఉప్పెన వలన ఆనాడు కోరంగిలో వేల మంది మరణించారు.1839 సం లో నవంబరు నెల 25 వ తేదీన వచ్చినట్టి మరో పెద్ద తుఫాను వలన బలమైన గాలులతో పాటు సుమారు 40 అడుగుల ఎత్తున వచ్చిన ఉప్పెనతో రేవు గ్రామమైన కోరంగి మొత్తం తుడిచిపెట్టుకుని పోయింది. ఈ తుఫాను ఫలితం వేల మంది ప్రజలు మరణించారు.అలాగే ఆంగ్లభాషలోన తుఫానుకి సమాన పదమైన సైక్లోన్ ను కూడా బ్రిటీషు ఈస్టిండియా కంపెనీ అధికారి అయిన హెన్రీ పిడ్డింగ్టన్ 1789 డిసెంబర్లో కోరంగిని ముంచెత్తిన పెనుతుఫానును వర్ణించడానికి  సైక్లోన్ అనే పదం వాడినట్లు చెప్పేవారు. నాటి ఆ కోరంగి ఇప్పుడు లేదు, ఆనాటి నౌకా పరిశ్రమ కూడా లేదు,నేటి ఇసుకదిబ్బల కింద దాని చరిత్ర సమాధి అయిపోయింది. ఆనాటి మహా విషాదం జరిగి ఇప్పటికి సరిగ్గా 177 సంవత్సరాలు. కోరంగి రేవుకై... ◆◆◆◆◆◆◆◆ ఇసుక తెన్నులపై తేలియాడే ఓ సాగర తీరం, బోసినవ్వుల పాపాయిలా గలగలాపారేటి ఓ గోదావరి నయనం.ఆకుపచ్చని మడ వృక్షాల నడుమ తల్లి ఒడిలో సేద తీరుతున్నటువంటి ఒక పసిబిడ్డవోలే దాగినట్టి ఓ అభయారణ్యం. అరుదైన వలస పక్షులకు ప్రకృతిలో అరుదైన ఆవాసం. ప్రకృతిలో సహజసిద్ధమైనట్టి ఒక సోయగాల చిత్రాంగి కోరంగి. నేటి ఉరుకుల పరుగుల కాంక్రీట్ జీవితంలోని అలసట నుంచి కొంచెం ఉపశమనం పొందేటి ప్రదేశాలలో ఒకటిగా కోరంగిని చెప్పుకోవచ్చు. కాకినాడ పట్టణానికి కేవలం కొద్ది కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది కోరంగి.ఈప్రాంతమంతా మడ అడవి విస్తరించి ఉంటుంది. సముద్రపు ఉప్పెనల నుంచి కాకినాడ తీర ప్రాంతానికి ఒక రక్షణ కవచంలా నిలుస్తున్న అటవీ ప్రాంతం. అంతేకాదు, అరుదైన వృక్షాలు,జంతు,పక్షు జాతులతో నిండి, ఆసియా ఖండంలోనే అతి పెద్ద జీవవైవిధ్యం కలిగిన అభయారణ్యంగా ఐక్యరాజ్యసమితి గుర్తింపు పొందింది.ఇక ఈ ప్రాంతాన్ని1998 లో కోరంగిని ప్రభుత్వంవారు అభయారణ్యంగా ప్రకటించారు.కాకినాడకు ఒకపక్కనున్న హోప్‌ ఐలాండ్‌ అలాగే ఇంకో పక్కనున్న మడ అభయారణ్యం ఇక్కడి తీర ప్రాంతానికి రక్షణకవచంలా తుపానులయొక్క ప్రభావాన్ని కాస్త తగ్గిస్తున్నాయనే చెప్పాలి. అభయారణ్యంలో మడ అడవుల్లో బోటులో షికారు పర్యాటకులకు మధురానుభూతిని కలిగిస్తుంది, ముఖ్యంగా ఈ అడవుల్లో వలస వచ్చిన పక్షులకిలకిలారావాలతో పర్యాటకుల యొక్క మనసులను తప్పక పులకరిస్తాయి, పశ్చిమ బెంగాల్‌లోనున్న సుందర్‌బాన్ మడ అడవుల తరువాత కోరంగి మడ అడవులకు అంతటి ప్రాధాన్యత ఉంది. అరుదైన పక్షులు, జంతువులు, ఔషద గుణాలు కలిగిన అనేక విలువైన మొక్కలు, చాలా దట్టమైన పొదలు, చెట్లతో మడ అడవులు విస్తరించి ఉన్నాయి. మడ అడవులకున్నటువంటి ప్రాధాన్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుని 1998 సం లో 235.70 చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రాంతాన్ని వణ్యప్రాణుల అభయారణ్యంగా గుర్తించారు.అరుదైన వృక్ష, జంతు,పక్షి జాతులు కలిగిన ఒక వైవిధ్యమైన తీర ప్రాంతంగా దీనిని గుర్తించారు. కోరంగి ప్రాంతం పక్షులకు ముఖ్య ఆహార ప్రదేశంగా, సంతానోత్పత్తికి ఎంతో అనువైన ప్రాంతంగా నెలకొనివుంది.ప్రతి శీతాకాలంలో ఎక్కడెక్కడి నుండో వచ్చే వలస పక్షులకు కోరంగి కేంద్రంగా మారింది. కోరంగిలోన పరిశోధకులు జరిపిన అధ్యయనంలో 10 రకాల ముఖ్యమైనట్టి నీటి పక్షులను గుర్తించారు.ప్రతి సంవత్సరం కూడా శీతాకాలంలో 78 వేల నుండి 88 వేల వరకు పక్షులు ఆశ్రయం కోసం తరలివస్తుంటాయని ఒక అంచనా ,ఈ ప్రాంతం అరుదైన పక్షులకు ఒక ఆవాసంగా మారినట్టు బాంబే నేచురల్ హిస్టరీ సొసైటీ కూడా గుర్తించింది.ఇకపొతే అభయారణ్యంలో అటవీశాఖ ఆధ్వర్యంలో సందర్శకులు పర్యటించేందుకు వీలుగా ఒక ఉడెన్ ట్రాక్ కూడా నిర్మించారు. తుల్యభాగ నదిలో బోటులో షికారు చేసెటి సదుపాయం కూడా కలదు. తాళ్ళరేవు మండలంలోని కోరంగి తోపాటు పచ్చని పంటలతో చూడముచ్చట కొలిపేటి స్వచ్ఛమైన పల్లెటూర్లు ఇంజరం,ఉప్పంగల, చొల్లంగి పేట,చొల్లంగి, జార్జీపేట, జీ. వేమవరం నీలపల్లి,నేరేళ్ళంక,పటవల,పిల్లంక,మల్లవరం పొలెకుర్రు, లచ్చిపాలెం,సుంకరపాలెం ఇంకా మొదలైనవి. కోటిపల్లి రేవుకై... ◆◆◆◆◆◆◆◆◆ కోరంగి ప్రకృతిలో పరవశించిన మీరు తప్పక కోటిపల్లి అందాలను కూడా తిలకించాల్సిందే. అది కూడా ఒక ఆహ్లద ప్రయాణం కాకినాడ నుంచి కోటిపల్లికి రైల్‌బస్‌ ప్రయాణం. మనం రైల్‌బస్‌లో ప్రయాణం చేస్తుంటే మన యొక్క భారతీయ గ్రామీణ జీవన విధానం మీకు ఒక కొత్త అనుభూతిని పరిచయం చేస్తుంది. రైల్‌బస్‌ ఒక్కటంటే ఒక్కటే పెట్టె ఉంటుందన్న మాట, ఈ రైల్లో సుమారుగా 75 మందికి పైగా ప్రయాణం చేయవచ్చు.ఇక కాకినాడ నుంచి కోటిపల్లి వరకు టిక్కెట్‌ ఖరీదు మాత్రం నేటికీ 10 రూపాయల లోపే, రైలుతో పాటు కొంత మంది సిబ్బంది రైలును నడిపే ఒక డ్రైవర్‌తో పాటు టిక్కెట్లు ఇచ్చేందుకు ఒక బుకింగ్‌ క్లర్క్‌, గేట్లు వేయడానికి, తీయడానికి మొబైల్‌ గేట్‌ మెన్‌,రైలుగార్డు, రైలులో మనతోనే ప్రయాణం చేస్తారు, ప్రకృతి ప్రేమికులెవ్వరైనా ఇలాంటి కొత్త అనుభూతులను,అట్టి అందాలను మీరు ఆస్వాదించాలనుకుంటే ఒక్కసారైనా రైలులో తప్పకుండా ప్రయాణం చేస్తే మీకు కలిగే గొప్ప ఆనందం మరియు ఆహ్లద అనుభూతిని నా మాటల్లో వర్ణించాలంటే ఒక సామాన్యుడిగా నా మాటల్లో నేను చెప్పలేను, దానికి ప్రకృతిని గొప్పగా ప్రేమించే మనసున్న ఓ కవి మాత్రమే అలాంటి ఒక గొప్ప అనుభూతిని చక్కగా వర్ణించగలడు....
  • శివలింగం కనిపించని శివాలయం ... నిజంగా ఇది చిత్రమే. అలాంటి శివాలయం కేరళలో ఉంది.  కేరళలోని ప్రసిద్ధ ఆలయాల్లో  అది ఒకటి .  దీన్నే  ‘వడక్కునాథన్‌ ఆలయం’  అంటారు. శివుణ్ని వీరు ‘వడక్కునాథన్‌’గా  పిలుస్తారు ...  ఆరాధిస్తారు.  దక్షిణ కైలాసంగా పేరుగాంచిన త్రిస్సూర్‌లో ఈ  ఆలయం ఉంది. ఇది పురాతన ఆలయాల్లో ఇది ఒకటి.   ఈ ఆలయం కేరళీయుల నిర్మాణ శైలికి తార్కాణంగా నిలుస్తుంది. ఆలయంలోని అత్యద్భుతమైన శిల్పాలు ఆకట్టుకునే విధంగా ఉంటాయి.  ఆలయం మొత్తం 9 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉంది.  పరుశురాముడు ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించాడని స్థానికుల నమ్మకం. వెయ్యి  సంవత్సరాల చరిత్ర ఉన్న ఈ ఆలయంలో నాలుగు దిక్కులను సూచిస్తూ నాలుగు గోపురాలున్నాయి. ఆలయంలోని మధ్య భాగాన్ని ‘నలాంబలం’ అని అంటారు. ఈ ప్రదేశంలో శివుడు, శంకరనారాయణుడు, శ్రీరాముని విగ్రహాలు కొలువై ఉన్నాయి. కృష్ణుడు, పరుశురాముడు, అయ్యప్ప, ఆది శంకరాచార్యులు, నందీశ్వరుల విగ్రహాలు నలాంబలం వెలుపల ఉన్నాయి.  ఆలయానికి సంబంధించి అనేక కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. ‘బ్రహ్మాండ పురాణం’లో ఆలయ ప్రస్తావనం ఉంది. ఈ ఆలయ ప్రత్యేకత ఏంటంటే ఇక్కడ ‘శివలింగం’ కనిపించదు. ఎందుకంటే ఆలయంలోని శివలింగానికి తరాతరాలుగా నెయ్యితో అభిషేకం చేస్తున్నారు. ఆ నెయ్యి ఒక కొండలా మారింది. విశేషమేమంటే నెయ్యి అంతలా పేరుకుపోయినా దాన్నుంచి దుర్గంధం వెదజల్లదు. అంతేకాదు వేసవిలో సూర్యతాపం ఎంతున్నా ఈ నెయ్యి కరిగిపోదు. అదే ఇక్కడి చిత్రం.  మహాభారతాన్ని వివరిస్తూ అనేక కుడ్య చిత్రాలు ఈ ఆలయంలో ఉన్నాయి. కేరళ నాటక కళలైన కూటు , కొడియాట్టంలను ప్రదర్శించటానికి ఆలయంలో వేదికను ఏర్పాటు చేశారు. దీన్ని కూతుంబలం అంటారు. అలనాటి కుడ్యచిత్రాలు, చెక్క బొమ్మలు, చిత్తరవులతో ఒక మ్యూజియం కూడా ఉంది. ఇందులోని రెండు చిత్తరవులను పురావాస్తు శాఖ అధికారులు పరిశీలించగా అవి 350 ఏళ్ల నాటివని తేలింది.  శివుడు, నటరాజులు ఇరవై చేతులతో ఉన్న అరుదైన పెయింటింగ్స్‌ ఉన్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ ఆలయాన్ని జాతీయ సంపదగా గుర్తించింది. ఒక్కసారైనా  దర్శించదగిన ఆలయం  ఇది. ...
  • ఒంటిమిట్ట కోదండరామాలయానికి ఎన్నో ప్రత్యేకతలు ఉన్నాయి.  దక్షిణ భారతదేశంలో సుప్రసిద్ధ దేవాలయాల్లో కడప జిల్లా ఒంటిమిట్టలోని శ్రీకోదండ రామాలయం చెప్పుకోదగ్గది. విజయనగర పాలకుల్లో ఒకరైన సదాశివరాముల కాలం నాటి శిలా శాసనాలను బట్టి చూస్తే క్రీ.శ.1500 సంవత్సరానికి పూర్వమే ఈ ఆలయ నిర్మాణం జరిగింది. రామాలయ గోపురం నిర్మాణం, చోళ నిర్మాణ శైలికి దర్పణం పడుతున్నాయి.రామాలయానికి ఎదురుగా ఉన్న సంజీవ రామస్వామి ఆలయాన్ని చివరగా పునరుద్ధరించారు.  శ్రీకోదండ రామాలయంలో రాజగోపురం ఉత్తర బాగాన రెండు శిలాశాసనాలు ఉన్నాయి. మొదటి శాసనం క్రీ.శ.1555లో. క్రీ.శ.1558లో రెండో శిలా శాసనాన్ని వేయించారు. వీటి ప్రకారం విజయ నగర పాలకుడు వీర సదాశివ దేవరాయల సామంతుడు గుత్తి తిరుమ లయ్య దేవ మహారాజు పులపత్తూరు గ్రామాన్ని ఆలయానికి దానం చేశారు. శ్రీకోదండ రామాలయ ప్రాకార నిర్మాణాలకు రథం బ్రహ్మోత్సవాల నిర్వహణకు తిరుమల రాజయ్య, నాగరాజయ్య దేవ మహారాజులు ఒంటిమిట్టకు, ఈగ్రామానికి చెందే పల్లెలను, పొలాలను దానంగా ఇచ్చారు. ఈ రెండు శిలా శాస నాలు సదాశివరాముల ప్రధానిగా ఉన్న తిరుమలరాజు అనుమతితో వేయించారు. కాగా శ్రీరామచంద్రుడు అరణ్యవాసం చేస్తూ ఆనాటి దండకారణ్యంలో భాగమైన ఒంటిమిట్టకు వచ్చినట్లు ఇతిహాసం చెబుతోంది.రాక్షసుల బెడద నివారణకు ఒకే శిలపై ఉన్న శ్రీసీతారామలక్ష్మణ విగ్రహాలను మునులకు ప్రదానం చేశారని అంటారు. ఈ విగ్రహాలు మూడు విడివిడిగా కనిపించినా ఇవన్నీ ఒకేశిలపై ఆవిర్భవించి ఉన్నందున ఈ గ్రామానికి ఏక శిలా నగరమని పేరు వచ్చిందని చరిత్ర కారులు చెబుతున్నారు. ఈ పరిసర ప్రాంతాల్లో సీతాదేవి తనకు దాహంగా ఉందని చెబితే శ్రీరామచంద్రుడు తన బాణంతో పాతాళం నుంచి గంగను పైకి తెప్పించాడట. నీళ్లు పడిన చోటు రామతీర్థమని, లక్ష్మణుని ద్వారా నిర్మించిన తీర్థం లక్ష్మణ తీర్థమని అంటారు. ఒకరోజు జాంబవంతుడు ఇక్కడ విశ్రమించగా స్వప్నంలో సీతారామలక్ష్మణులు దర్శనమివ్వడంతో ఆనందభరితుడై విగ్రహాలను ప్రతిష్టించారంటారు. అందుకే వాటికి జాంబవంత ప్రతిష్ఠగా పేరు వచ్చిందని ఇతిహాసం చెబుతోంది. ద్వాపరయుగం తర్వాత కలియుగం మొదలైనపుడు పలువురు దొంగలు ముఠాలుగా ఏర్పడి గ్రామాలపై దాడిచేసి బంగారు నగలను అపహరించేవారు. ఈ ప్రాంతంలో ఒంటడు- మిట్టడు (వడ్డెవారు) అనే ఇద్దరు అన్నదమ్ములు ఈ పరిసర గ్రామాల్లో దోపిడి చేసి తీసుకొచ్చిన వస్తువులను ఇక్కడి అటవీగృహాల్లో దాచేవారు.ఒకనాడు గుహలో శిలపై సీతారామలక్ష్మణులు ప్రత్యక్షమై ‘ఒంటడు- మిట్టడు’లకు సత్ప్ర వర్తనతో నిజాయితీగా జీవించాలని ఆదేశించారట.అప్పుడు వారికి జ్ఞానోదయం కల్గి దేవుని విగ్రహాలను గర్భగుడిని నిర్మించారు. ఆ కారణంగా ఈ గ్రామానికి ఒంటిమిట్ట అనే పేరు స్థిరపడినట్లు జానపదుల కథనం.  భారతదేశంలోని గొప్ప ఆలయ గోపురాల్లో ఒంటిమిట్టలోని శ్రీకోదండ రామాలయ గోపురం ఒకటని క్రీశ.1652 సంవత్సరంలో భారతదేశ యాత్ర చేసిన ఫ్రెంచ్‌ యాత్రికుడు టావర్నియర్‌ పేర్కొన్నారు. సహజ పండితునిగా వాసికెక్కిన బమ్మెర పోతనామాత్యులు, అష్టదిగ్గజాల్లో ఒకరైన అయ్యరాజ రామ భద్రాద్రి ఓబన్న, తిప్పకవి, ఇమాంబేగ్‌, ఆంధ్ర వాల్మీకిగా పేరుగాంచిన వావికొలను సుబ్బారావు వంటి ప్రముఖులంతా ఒంటిమిట్టలో నివసించిన వారే. మహాభాగవతాన్ని తనకు అంకితమివ్వాలని పోతనను కోదండరాముడు కోరింది ఇక్కడేనని ప్రతీతి.ప్రముఖ వాగ్గేయకారుడు అన్నమయ్య ఆలయాన్ని సందర్శించి అనేక సంకీర్తనలు రచించారు.  అత్యంత సుందరమైన శిల్ప చాతుర్యానికి అద్దం పట్టేలా ఒంటిమిట్ట రామాలయం అలలారుతోంది. శ్రీరామ నవమి సందర్భంగా ఇక్కడ సీతారామ కళ్యాణం కన్నుల పండుగ గా జరుగుతుంది. ...
  • Sheik Sadiq Ali.............................అది త్రేతాయుగం.పరిశోధకుల లెక్కల ప్రకారం 10 వేల సంవత్సరాల క్రితం ..... మహాసాగరాన్ని దాటివచ్చిన రాముడి వానర సైన్యానికీ, లంక లోని రావణ సైన్యానికి మధ్య భీకర యుద్ధం జరుగుతోంది.ఇరు వైపులా నుంచి ప్రయోగిస్తున్న శస్త్రాస్త్రాలు ప్రళయ ప్రకంపనాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి.భూనభొంతరాళాలు దద్దరిల్లుతున్నాయి. ఆనాటి యుద్ధంలో రావణ సుతుడు మేఘనాధుడు చెలరేగిపోతున్నాడు. అరివీర భయంకర అస్త్రాలు ప్రయోగిస్తున్నాడు. ఇటువైపు లక్ష్మణుడు దీటుగా సమాదానమిస్తున్నాడు. అంతకంతకూ రెచ్చిపోతున్న మేఘనాధుడు ఆఖరి అస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు. దాన్ని తిప్పి కొట్టలేని లక్ష్మణుడు మూర్చిల్లుతాడు. సోదరుడిని అచేతన స్థితిలో చూసిన శ్రీ రామచంద్రుడు దుఃఖ పడుతుంటాడు. అలాంటి సమయంలో రామా! చింత వలదు నేనున్నాను అంటూ హనుమంతుడు ముందుకొస్తాడు. రావణుడి రాజవైద్యుడైన సుసేనుడు  వద్దకు వెళ్లి లక్ష్మణుడికి వైద్యం చేయమని అడుగుతాడు. అప్పుడు సుసేనుడు  మేఘనాధుడు ప్రయోగించిన అస్త్రం సామాన్యమైనది కాదు. లక్ష్మణుడి స్థితి ప్రాణాంతకమైనది.దానికి వైద్యం చేయడానికి అవసరమైన మూలికలు లంకలో దొరకవు. అవి హిమాలయ పర్వతాలలో మాత్రమే  దొరుకు తాయి. వాటిని తీసుకుని వస్తే వాటితో వైద్యం చెయ్యొచ్చు. లక్ష్మణుడిని జీవితుడిని చెయ్యొచ్చు ‘ అంటూ ఆ మొక్కల పేర్లు, వాటి లక్షణాలు చెప్తాడు. ఇదంతా రామాయణం లోని యుద్ధ కాండం 74 వ శ్లోకం లో వుంది. ఆయన నాలుగు మొక్కల పేర్లు చెప్తాడు. అందులో మొదటిది మృత సంజీవని ( ఇది జీవ రహితమైన దేహంలో జీవం పోస్తుంది),రెండవది విషల్యకరణి (బాణం వల్ల కలిగిన గాయాన్ని మాన్పుతుంది) మూడవది సంధాన కరణి ( చర్మాన్ని బాగుచేయటానికి) ఇక నాల్గవది సవర్న్య కరణి ( చర్మం వర్ణాన్ని సాధారణ స్థితికి తేవటానికి ). ఈ నాలుగు మొక్కలు హిమాలయాలలోని కైలాస పర్వతం,రిషభ పర్వతం మధ్యలో ఉన్న ద్రోణగిరి పర్వత శిఖరం పైన మాత్రమె ఉంటాయనీ, అవి రాత్రిళ్ళు మెరుస్తూ ఉంటాయనీ, సూర్యోదయం తర్వాత అవి కన్పించవనీ, శక్తి విహీనం అయిపోతాయనీ ,కాబట్టి రాత్రి రాత్రే వాటిని తీసుకు రావాలని చెప్తాడు. తక్షణం బయలుదేరిన హనుమ ఆ పర్వతం జాడ కనుక్కొని అక్కడికి చేరుతాడు. అయితే అక్కడున్న ఔషధ మొక్కల్ని చూసి అయోమయంలో పడిపోతాడు. ఏది ఏ మొక్కో గుర్తించలేక చివరికి ఆమొక్కలున్న ద్రోణగిరి పర్వతం లోని ఒక భాగాన్ని పెకిలించుకొని తీసుకు వస్తాడు. వాటిలో తనకు కావలసిన మొక్కలు తీసుకొని సుసేనుడు వైద్యం చేసి లక్ష్మణుడిని పునర్జీవితుడిని చేస్తాడు. ఇదీ రామాయణ మహాకావ్యంలోని ఒక అపురూప ఘట్టం. ఇప్పుడు లంక ఉంది,సముద్రమూ ఉంది.హిమాలయాలూ ఉన్నాయి.ద్రోణగిరి పర్వతమూ ఉంది. మరి సంజీవని? ఖచ్చితంగా ఉంది. అయితే అది ఎక్కడుంది? ఎలా ఉంది? దానికోసం సాగుతున్న అన్వేషణ ఏమిటి? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం నా హిమాలయ యాత్రా గ్రంధం ‘హిమాలయ రహస్యాలు’ లో దొరుకుతాయి.. ...
  • కడప జిల్లా నందలూరు లోని  సౌమ్యనాథేశ్వర స్వామి ఆలయం  పురాతనమైనది .  పది ఎకరాల విశాల స్థలంలో చుట్టూ ప్రహరి గోడ, నాలుగు వైపులా గోపురాలతో దుర్భేద్యమైన కోటలా కనపడుతుంది.  పదకొండవ శతబ్దంలో కులోత్తుంగ చోళ రాజు ఇక్కడ ఆలయ నిర్మాణాన్ని ఆరంభించారు.  తదనంతరం ఈ ప్రాంతాన్ని పాలించిన పాండ్య, కాకతీయ, విజయనగర రాజుల కాలంలో కూడా నిర్మాణ ప్రక్రియ కొనసాగింది అంటారు.   పదిహేడవ శతాబ్దంలో స్థానిక పతి రాజుల కాలంలో పూర్తి అయినట్లుగా శాసనాల ఆధారంగా తెలుస్తోంది.  తూర్పు గోపురం గుండా ప్రాంగణం లోనికి ప్రవేశిస్తే ఈశాన్యంలో పుష్కరణి, రాతి స్థంభం, ధ్వజస్తంభం, గరుడా ఆళ్వార్ సన్నిధి, పక్కనే ఉన్న మండపంలో ఆంజనేయ స్వామి సన్నిది ఉంటాయి.  పూర్తిగా ఎర్ర రాతితో నిర్మించబడిన ఈ ఆలయాన్ని తిరువన్నమలై లో ఉన్న శ్రీ అరుణాచలేశ్వర స్వామి ఆలయానికి చిన్న రూపంగా పేర్కొంటారు.  మొత్తం నూట ఎనిమిది స్తంభాలపైన ప్రధాన ఆలయం నిర్మించారు.  స్తంభాల పైన పురాణ ఘట్టాలను, నాటి ప్రజల జీవన శైలిని, చిత్ర విచిత్రమైన జంతువులను, ఆంజనేయ, గరుడ రూపాలను సుందరంగా జీవం ఉట్టి పడేలా మలచారు.  గర్భాలయ వెలుపలి గోడలలో శ్రీ గణేశ, శ్రీ ఆదిశేష విగ్రహాలను నిలిపారు.  ముఖ మండపం నుండి కొద్దిగా ఎత్తులో వున్నగర్భాలయానికి సోపాన మార్గం ఉన్నది.  ఇరు వైపులా జయ విజయులు ఉంటారు.  పై మండప ద్వారం వద్ద ఉండగానే శ్రీ సౌమ్యనాధ స్వామి దివ్య రూపం నయన మనోహరంగా దర్శనమిస్తుంది.  అర్ధ మండపం, గర్భలయాలలొ విద్యుత్ దీపాలుండవు. అయినా కళకళలాడుతూ కనపడతారు స్వామి.  ఉదయం నుండి సాయంత్రం వరకు ఉండే సూర్య కాంతితో ప్రకాశించుతారు మూల విరాట్టు. ఇది ఒక ప్రత్యేకతగా చెప్పుకోవాలి  కలియుగ వైకుంఠము లో కొలువు తీరిన వేంకటేశ్వరుని ప్రతి రూపంగా ఉండే ఈ ఏడు అడుగుల సుందర స్వామిలో కనపడే తేడా  అక్కడ వరద హస్తం కాగా ఇక్కడ అభయ హస్తం.  ఈ ఆలయంలో తమిళంలో ఎక్కువగా తెలుగులో కొద్దిగా శాసనాలు చెక్కబడి ఉంటాయి.  వివిధ రాజ వంశాల రాజులు స్వామికి సమర్పించుకొన్న కైకర్యాల వివరాలు వీటిల్లో రాయబడినాయి.  కాకతీయ ప్రతాప రుద్రుడు గాలి పురం నిర్మించి వంద ఎకరాల మన్యం ఆలయ నిర్వహణకు ఇచ్చినట్లుగాను, సమీపంలోని పొత్తపి ని పాలించిన తిరు వేంగ నాధుని సతీ మణి  శ్రీ సౌమ్యనాదునికి బంగారు కిరీటం, శంఖు చక్రాలు , మరెన్నో స్వర్ణాభరణాలు సమర్పించుకొన్నట్లుగా శాసనాల ఆధారంగా  తెలుస్తోంది.  వాగ్గేయ కారుడు అన్నమయ్య కొంతకాలం నందలూరులో సౌమ్యనాధుని సేవలో గడిపారని, తన కీర్తనలతో స్వామిని ప్రస్తుతించారని  శాసనాలలో పేర్కొనబడినది. .గర్భాలయం ముందు పైకప్పుపై’’ చేప బొమ్మ ‘’ఉండటం ఇక్కడ ప్రత్యేకత .సృష్టి అంతమయ్యే ముందు వచ్చే జలప్రళయం లో నీరు ఈ ఆలయం లోని పైకప్పు పైఉన్న ఈ చేప బొమ్మను తాకగానే ఆ చేప సజీవమై ఆ నీటిలో కలిసి పోతుందని  స్థానికులు చెబుతుంటారు.   తొమ్మిది ప్రదక్షిణలు : ధృడమైన నమ్మకంతో, బలమైన కోరికతో ఓం శ్రీ సౌమ్యనాదయ నమః అంటూ గర్భాలయం చుట్టూ తొమ్మిది ప్రదక్షణలు చేసి మొక్కుకొంటే మనోభీష్టాలు నెరవేరుతాయి అన్న ఒక విశ్వాసం తరతరాల నుండి ఇక్కడ కొనసాగుతూ వస్తోంది.  కోరిక నెరవేరిన వారం రోజులలో వచ్చి నూట ఎనిమిది ప్రదక్షిణలు చెయ్యాలి అని కూడా అంటారు. vedeo courtesy... cvr news  ...
  • ప్రాణికోటికి ఆధారమైనవి పంచభూతాలు. అవి భూమి, ఆకాశం, గాలి, నీరు, నిప్పు. ఈ ఐదు మూలకాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నవే పంచభూత స్థల దేవాలయాలు. విశ్వమంతా నిండి ఉన్న విరూపాక్షుడి దేవాలయాలలో పంచభూత స్థలాలు అత్యంత విశిష్టమైనవి. దక్షిణ భారతదేశంలో గల ఈ పంచభూత స్థలాలను శివరాత్రి పర్వదినాన పెద్ద ఎత్తున భక్తులు సందర్శిస్తారు భక్తజనం.. ఇందులో నాలుగు దేవాలయాలు తమిళనాడులో ఉండగా, ఒకటి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉంది. 1. ఆకాశ లింగం నటరాజస్వామి ఆలయం: చిదంబరం 2. పృథ్వీ లింగం ఏకాంబరేశ్వరాలయం : కంచి 3. వాయు లింగం శ్రీకాళహస్తీశ్వరాలయం : శ్రీకాళహస్తి 4. జల లింగం జంబుకేశ్వరాలయం: తిరుచిరాపల్లి 5. అగ్ని లింగం అరుణాచలేశ్వరాలయం : తిరువణ్ణామలై...   ఆయా ఆలయాల విశిష్టత గురించి తెలుసుకునేందుకు  వీడియో చూడండి. vedeo courtesy.... eyecon ...
  • ఇంటిలోన పోరు ఇంతింత కాదయా అన్నాడో పెద్దాయన. అత్తా,కోడళ్ళ మధ్య పంతాలు, పట్టింపులు,ఎత్తులు పై ఎత్తులు ఇప్పుడే కాదు అనాదిగా వస్తున్న వ్యవహారమే .మధ్యతరగతి మనుషులం, మనకే కాదు , రాజులు, రాజాది రాజులు కూడా ఇందులో ఇరుక్కొని గిలగిలా కొట్టుకున్నవారే. ఇద్దరినీ ఒప్పించలేక ,ఎవ్వరినీ నొప్పించ లేక , ఇద్దరికీ ఆమోదయోగ్యమైన ఒక రాజీ ఫార్ములాను రూపొందించి గండం నుంచి గట్టేక్కేన ఇద్దరు రాజుల కథ ఇది.దాదాపు వెయ్యేళ్ళ క్రితం ఆ రాజులు తీసుకున్న ఒక నిర్ణయం ,దాని పర్యవసానంగా వెలసిన నాలుగు ఆలయాలుఇప్పటికీ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తూనే వున్నాయి. అసలు విషయానికి వస్తే క్రీస్తు శకం 1092 ప్రాంతం లో మధ్యప్రదేశ్ లోని గ్వాలియర్ ను ఏలిన కచ్చాప ఘాత వంశీయుడైన మహీపాలుడనే రాజుకు భార్యా ,ఒక కుమారుడు వుండేవారు. ఆయన భార్య విష్ణు భక్తురాలు.నిత్యం శ్రీ మహావిష్ణువును ఆరాదించేది. ఆమె భక్తికి ముగ్దుడైన రాజు ఆమె కోసం ఒక ఆలయాన్ని నిర్మించి అందులో వెయ్యి చేతులు (సహస్రబాహు) వున్న మహా విష్ణువు విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టింప చేసాడు.32 మీటర్ల పొడవు ,22 మీటర్ల వెడల్పు వున్న ఈ ఆలయంలో బ్రహ్మ,సరస్వతి విగ్రహాలను కూడా నెలకొల్పాడు.మూడు వైపులా మూడు ద్వారాలు ఏర్పాటు చేసి నాలుగో వైపు ఒక రహస్య గదిని నిర్మించాడు. అందులో ఏముందో ఎవరికీ తెలియదు. నిరంతరం దానికి తాళం వేసే వుంటుంది.తొలుత సున్నపు రాయితో నిర్మించినా తదనంతరం దాన్ని పూర్తిగా రాతితో పునర్నిర్మించారు . అద్భుతమైన శిల్పకళతో ఉట్టిపడే ఆ ఆలయంలో రాణీవారు మహావిష్ణువును కొలుస్తూ వుండేవారు.ఈ లోగా యువరాజా వారు ఒక ఇంటి వారవ్వటం, కొత్తకోడలు కోటలో అడుగు పెట్టడం జరిగింది.సరిగ్గా ఇక్కడి నుంచే రాజు గారికి కష్టాలు మొదలయ్యాయి. వచ్చిన కోడలు పరమ శివ భక్తురాలు.ఆ పరమేశ్వరుణ్ణి తప్ప మరొకరిని పూజించే ప్రసక్తే లేదని ఖరాఖండిగా చెప్పేసింది. అత్తగారు కొలిచే సహస్రబాహు, మహావిష్ణువు ను ఆరాధించబోననీ , అసలా గుడి ప్రాంగణం లోకి అడుగు పెట్టె ప్రసక్తే లేదని  తేల్చేసింది. ఆ ఆలయంలో విష్ణు స్థానే శివుణ్ణి ప్రతిష్టించాలని పట్టు పట్టింది. ఆ మాట విన్న అత్తగారు ససేమిరా అంది. దాంతో అంతఃపుర యుద్ధం మొదలైంది. ఎవరూ వెనక్కి తగ్గ లేదు. పంతాలు వీడ లేదు. దాంతో ఇద్దరినీ సంతృప్తి పర్చటం కోసం ,ఆ ఆలయం పక్కనే మరో శివాలయాన్ని ఆఘమేఘాల మీద నిర్మింప చేశారు. దాంతో అంతఃపుర శాంతి నెలకొంది.సహస్ర  బాహు ఆలయం కాస్తా ప్రజా బాహుళ్యం లో సాస్-బహు (అత్తా-కోడలు) ఆలయంగా మారిపోయింది. అది ఇప్పటికీ గ్వాలియర్ కోటలోని మాన్ మందిర్ పాలస్ ప్రాంగణం లోనే వుంది.  ఆ రెండు శివ,విష్ణు ఆలయాలను దర్శించటానికి పర్యాటకులు వస్తూనే వున్నారు. సరిగ్గా ఇలాంటి కథే రాజస్తాన్ లోని ఉదయ పూర్ లో జరిగింది. అయితే ఇక్కడ చిన్న మార్పు జరిగింది. అత్తా కోడళ్ళిద్దరూ విష్ణు భక్తులే అయినా, ఎవరికీ వారు ఆలయ ఆధిపత్యం కోసం పట్టు పట్టటం తో అక్కడి అప్పటి రాజావారు చెరొక విష్ణు ఆలయాన్ని పక్కపక్కనే కట్టించి ఇచ్చారు.ఇవి ఉదయ పూర్ కు 22 కిలో మీటర్ల దూరం లోని నగద లో వున్నాయి. ఈ ఆలయాల ప్రాంగణంలో రామ, బలరామ, పరుశరామ విగ్రహాలు వుంటాయి. మూలవిరాట్టు మాత్రం సహస్ర బాహు వైన మహా విష్ణువే ఉంటాడు. ఇవీ అత్తా- కోడళ్ళ ఆలయాల విశేషాలు.అయితే అందరు అత్తలు, అందరు కోడళ్ళూ ఒకేలా ఉంటారని మాత్రం అనుకో వద్దు. అత్తను తల్లిగా భావించే కోడళ్ళు, కోడలిని కూతురిగా ప్రేమించే అత్తలూ చాలా మంది ఈ లోకంలో వున్నారు. ........ Sheik Sadiq Ali  ...
  • యాగంటి బసవన్నకు  దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు ఉంది.  యాగంటి దేవాలయం లోని  ముఖ మంటపంలో స్వయంభువుగా వెలసిన బసవన్న విగ్రహంలో జీవకళ ఉట్టిపడుతూ ఉంటుంది. దానిని చూడగానే లేచి రంకె వేయడానికి సిద్ధంగా ఉందేమోనని అనిపిస్తుంది. ఈ బసవన్న క్రమంగా  పెరుగుతోందని అంటారు . 90 ఏళ్ళ నాటికి ఇప్పటికి చుట్టు కొలతల్లో తేడా ఉందట. 20 ఏళ్లకు అంగుళం మేర పెరుగుతోందని  పురావస్తు శాఖ  నిర్ధారణ చేయడంతో మరింత మహిమాన్వితమైనదిగా  వెలుగొందుతోంది. కలియుగాంతంలో యాగంటి బసవన్న లేచి రంకె వేస్తాడని  బ్రహ్మంగారి కాలజ్ఞానం లో చెప్పారు. యుగాంతంతో ముడిపడిఉన్న ప్రత్యేకత ఈ యాగంటి బసవన్నకు ఉంది.  కాకులకు శాపం  ఇక యాగంటిలో కాకి కనిపించకపోవడం ఆశ్చర్యాన్ని కలిగిస్తుంది. ఇందుకు సంబంధించిన కథ ఒకటి ప్రచారంలో వుంది. పూర్వం ఈ ప్రాంతాన్ని దర్శించిన అగస్త్య మహర్షి అక్కడ వెంకటేశ్వరస్వామి విగ్రహాన్ని కూడా ప్రతిష్ఠిస్తే బాగుంటుందని భావించాడు. ఆయన ఆ విగ్రహాన్ని మలుస్తూ వుండగా చేతి బొటనవేలుకి గాయమైందట. తన సంకల్పములో లోపమేమో అనే సందేహం తలెత్తడంతో వెంకటేశ్వరస్వామి గురించి తపస్సు చేశాడు. ఆ సమయంలో కాకులు ఆయన తపస్సుకు భంగం కలిగించడంతో, అవి ఆ ప్రాంతంలో సంచరించకుండా నిషేధాన్ని విధిస్తూ శపించాడట. అందువల్లనే ఇక్కడ కాకులు కన్పించవని చెబుతుంటారు. ఈ క్షేత్రంలో ప్రధాన ఆలయంలో శ్రీ ఉమామహేశ్వరుని లింగం ఉంది. తొలుత ఈ ఆలయంలో శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించాలని అనుకున్నారు . అయితే  తయారయిన విగ్రహంలో చిన్న లోపం వున్నందున వెంకటేశ్వరుని విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించలేదని, స్వయంభువుగా ఆ చుట్టు పక్కల వెలసిన ఉమా మహేశ్వర స్వామి వారిని తీసుకుని వచ్చి ఆలయంయాగంటిలో ప్రతిష్ఠించారని ఒక కథ ప్రచారంలో ఉంది. లోప భూయిష్టమైన శ్రీ వెంకటేశ్వరస్వామి వారి విగ్రహాన్ని ప్రధాన ఆలయానికి ప్రక్కనే కొండపైన సహజ సిద్దంగా వున్న గుహలో ఇప్పటికి దర్శించుకోవచ్చు. ఇక్కడున్న పుష్కరిణి లోనికి నీరు నంది నోటి నుండి వస్తూ వుంటుంది.  ఒక భక్తునికి శివుడు కనిపించగా "నే గంటి..నే గంటి" అన్నాడని అదే యాగంటి గా మారిందని చెబుతారు.   విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపకులు హరిహర,బుక్కరాయలు ఈ దేవాలయన్నీ నిర్మించారు. అగస్త్య పుష్కరిణి ప్రకృతి ఒడిలో పుట్టిన జలధార పర్వత సానువుల్లో ప్రవహించి ఆలయ ప్రాంగణంలోని కోనేరులో చేరుతుంది. ఈ కోనేరులో అగస్త్యుడు స్నానమాచరించిన కారణంగా దీనిని అగస్త్య పుష్కరిణి అని అంటారు. ఏ కాలంలో నైనా పుష్కరణి లోని నీరు ఒకే  మట్టంలో వుండడం విశేషం. ఇందులోని నీటికి ఔషధ గుణాలున్నాయని, ఇందులో స్నానమాచరిస్తే సర్వ రోగాలు నయమౌతాయని నమ్మకం. యాగంటిలో సహజ సిద్ధంగా ఏర్పడిన కొండగుహలు ఆశ్చర్య చకితులను చేస్తాయి. వెంకటేశ్వరస్వామి గుహలో అగస్త్య మహర్షి శ్రీ వేంకటేశ్వరుని విగ్రహం ప్రతిష్ఠించాడు. ఇక్కడున్న వేంకటేశ్వరుడు భక్తుల పూజలనందు కొంటున్నాడు. ఆ ప్రక్కనే  ఇంకో గుహలో బ్రహ్మం గారు  గారు కొంత కాలం నివసించారని, శిష్యులకు  జ్ఞానోపదేశం  చేసాడని భక్తులు నమ్ముతారు. దీనిని శంకరగుహ, రోకళ్ళగుహ అనికూడా అంటారు. . ఈ క్షేత్రం కర్నూలు నుండి సుమారు వంద కిలో మీటర్ల దూరంలో ఉంది. కర్నూలు, బనగాన పల్లి, నంద్యాల నుండి యాగంటి క్షేత్రానికి బస్సు సౌకర్యం ఉంది. ఇక్కడ బ్రహ్మం గారి చరిత్ర , అన్నమయ్య  చిత్రాల షూటింగ్ జరిగింది.  vedeo courtesy... tv 5...
Site Logo