Latest News
ప‌ర్యాట‌కం
  • ప్రతి ఏటా ఎంతో వైభవంగా నిర్వహించే పూరి జగన్నాధ రధయాత్రకు సర్వం సిద్ధమైంది.  ఈయాత్రకై పూరినగరం సర్వంగాసుందరంగా ముస్తాబయింది. బలబద్ర, సుబధ్ర సమేతుడైన జగన్నాధుడు పూరి పురవీదుల్లో దర్శనమిచ్చే అద్భుత క్షణాలకు సమయం ఆసన్నమయింది. జీవితంలో ఒక్కసారైనా సరే పూరీలో జరిగే ఈ రథయాత్రలో పాల్గొని తరించాలని భక్తకోటి తహతహ లాడుతుంది. ప్రతి ఏటా లక్షలమంది స్వామివారిని దర్శించుకుని ముక్తిని పొందుతున్నారు. మధ్యయుగ కాలం నుంచి ఈ సంప్రదాయం కొనసాగుతూనే వుంది. ఈ ఉత్సవాలను కనులారా వీక్షించేందుకు  లక్షలాది మంది భక్తులు పూరి చేరుకున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం ఆషాడ మాసం శుక్ల పక్ష విదియనాడు మొదలై తొమ్మిదిరోజుల తర్వాత ఆషాడ శుక్ల దశమితో వేడుకలు ముగుస్తాయి. తొమ్మిది రోజుల పాటు వేడుకగా జరిగే ఈ ఉత్సవాల కోసం ఓడిశా ప్రభుత్వం అన్నీ ఏర్పాట్లు పూర్తి చేసింది. పూరి ఆలయం పేరు వినగానే చాలామందికి గుర్తుకొచ్చేది జగన్నాధ రధయాత్రే కాని ఆ ఉత్సవంతో పాటు అక్కడ ఎన్నో ఆసక్తికరమైన వేడుకలు జరుగుతుంటాయి. వాటన్నిటిలో ప్రత్యేకమైనది నవకళేబర. అంటే కొత్త దేహం అని అర్ధం. పూరి ఆలయంలో జగన్నాధ, బలబద్ర, సుబధ్ర విగ్రహాలు రాతి విగ్రహాల్లా శాశ్వతం కావు. కొయ్యతో తయారు చేస్తారు. . అధిక ఆషాడ మాసం వచ్చిన సంవత్సరంలో పూరి క్షేత్రంలో గర్భగుడిలోని దారు విగ్రహాలను తొలగించి వాటి స్థానే కొత్తగా వేప చెక్కతో సరికొత్త విగ్రహాలను ప్రతిష్టి స్తారు. ఈ వేడుకనే నవకళేబర గా వ్యవహరిస్తారు. ఇతర  దేవాలయాలలో మాదిరిగా స్వామి తన దేవేరులతో కొలువై ఉండక, సోదరుడు బలభద్ర, సోదరి సుభద్రతో కొలువై ఉంటాడు. అందుకే ఈ ఆలయాన్ని సోదర ప్రేమకు ప్రతీకగా కీర్తి పొందింది.  జగన్నాథ ఆలయాన్ని 12వ శతాబ్ధంలో కళింగ పాలకుడైన అనంతవర్మ చోడ గంగాదేవ నిర్మించగా, ఆ తర్వాత కాలంలో అనంగ భీమదేవి పునర్నించాడని తెలుస్తోంది. ఆలయం మొత్తం కళింగ శైలిలో నిర్మితమైనది. పూరీ ఆలయం నాలుగు ల క్షల చదరపు అడుగుల వైశాల్యంలో నిర్మించబడింది. సుమారు 120 ఉపాలయాలు ఉన్నాయి. అమోఘమైన శిల్ప సంపదతో భారతదేశలోని అద్భుత కట్టడాలలో ఒకటి.  దేశంలోని ఏడు మోక్షదాయక క్షేత్రాల్లో ఒకటిగా భక్తులు విశ్వసించే ఈ ఆలయం వాస్తవ సంప్రదాయానికి ప్రతీక.  జగన్నాధుని రథోత్సవాన్ని తిలకించి తరించడానికి కుల, మత వర్గ విభేధాలను మరచి దేశవిదేశాల నుంచి అశేష జనవాహిని తరలి వస్తుంది. ఇసుక వేస్తే రాలనంత జనసంద్రంతో పూరీ నగరం కిటకిటలాడుతుంది. పూరీలో రథయాత్ర సందర్భంగా అంగరంగ వై భవంగా ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. జ్యేష్ఠ పౌర్ణమినాడు జరిగే స్నాన పౌర్ణమి లేదా అభిషేకాల పౌర్ణమితో ఉత్సవాలు మొదలవుతాయి. ఆషాఢ శుద్ధ పాడ్యమి నాడు నేత్రోత్సవం, విదియనాడు రథయాత్ర జరుగుతాయి.  ...
  • మేఘాలయా రాష్ట్ర రాజధాని షిల్లాంగ్‌కు 56 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న చిరపుంజీ లో ప్రకృతి అందాలు  అందరిని ఆకట్టుకుంటాయి.  ఈ ప్రాంతం పర్యాటకులకు స్వర్గధామంగా... ఓ అందమైన అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. దాదాపు ప్రతిరోజూ వర్షం కురిసే ఈ ప్రాంతం సముద్ర మట్టానికి  దాదాపు 1300 మీటర్ల ఎత్తులోఉంది.   ఈ ప్రాంతంలోనే దేశంలో అత్యధికంగా వర్షం పడే ప్రాంతంగా పేరు సంపాధించిన మాసిన్రామ్‌ ఉండడం విశేషం.  ఓ చిన్న పట్టణంగా విరాజిల్లుతున్న ఈ ప్రదేశం ప్రకృతి శోభను సొంతం చేసుకుంది.  ప్రకృతి రమణీయ దృశ్యాల అనుభూతులను మాటలతో వర్ణించలేము... ఒక్కసారైనా వెళ్లి అక్కడి సహజ సౌందర్యాన్ని స్వయంగా చూడాల్సిందే.  ఘాట్‌ రోడ్‌లో సాగే ఈ ప్రయాణంలో చుట్టూ ఉన్న  పర్వతాలు , వాటినుంచి జాలువారే జలపాతాలు  అబ్బురపరుస్తాయి.. చిరపుంజీ ప్రాంతం దాదాపుగా లైమ్‌ రాతి గుహలతో నిండి ఉంటుంది. ఇక్కడ ఉన్న విశేషాల్లో పురాతన ప్రెస్బిటేరియన్‌ చర్చి, రామకృష్ణ మిషన్‌ లాంటి వాటిని దర్శించవచ్చు. దగ్గర్లో ఉన్న మాసిన్రామ్‌ ప్రాంతంలో ఏర్పడిన సహజ శివలింగ రూపం పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటుంది. ఈ శివలింగాన్ని స్థానికులు మావ్‌ జింబుయిన్‌గా వ్యవహరిస్తారు. చిరపుంజిని దర్శించాలనుకునే పర్యాటకులు షిల్లాంగ్‌ నుంచి పయనించాల్సి ఉంటుంది. షిల్లాంగ్‌ చుట్టు పక్కల ఉన్న ప్రదేశాల్లో కేవలం చిరపుంజి మాత్రమే పర్యాటక ప్రదేశం కాదు. షిల్లాంగ్‌ చుట్టు పక్కల అనేక పర్యాటక ప్రదేశాలున్నాయి. దాదాపు ప్రతిరోజు టూరిస్టులతో సందడిగా ఉండే షిల్లాంగ్‌లో మ్యాజియం ఆఫ్‌ ఎంటోమాలజీ అనే సీతాకోక చిలకల పార్క్‌ పర్యాటకులను మంత్ర ముగ్ధుల్ని చేస్తుంది. ఇక్కడ మేఘాలయలో కన్పించే అన్ని రకాల సీతాకోక చిలకలతో పాటు అంతరించిపోతున్న కొన్ని జాతుల సీతాకోక చిలకల్ని కూడా పరిరక్షిస్తుంటారు. ...
  • గుంటూరు జిల్లా కొండవీడుకోట  సమీపంలో ఇస్కాన్‌ నిర్మిస్తున్న స్వర్ణమందిర ఆలయం నిర్మాణ పనులు వేగంగా జరుగుతున్నాయి. సంక్రాంతి నాటికి తొలిదశ పూర్తి కానుంది. కొండవీడు ఘాట్‌ రోడ్డు నిర్మాణం పూర్తి కావడంతో కొండవీడు కోట, కొండపై ఉన్న ప్రకృతి అందాలను తిలకించడానికి వచ్చే పర్యాటకుల సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతుంది.   దక్షిణ భారత, రాజస్థానీ శైలిల సమ్మిళితంగా నిర్మిస్తున్న ఈ స్వర్ణ మందిరానికి జైపూర్‌ నుంచి తెచ్చిన ఎర్ర ఇసుక రాతితో మంటపాలు కడుతున్నారు. రాజస్థానీ నిపుణులు మంటపాల నిర్మాణంలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. ఎకరం విస్తీర్ణంలో ప్రధాన స్వర్ణహంస దేవాలయ పనులుకూడా ప్రారంభమయ్యాయి. కొండవీడు కోట, చారిత్రక వెన్నముద్ద గోపాలస్వామి ఆలయం, పురాతన ఆలయాలతో పాటు ఇస్కాన్‌ వారు నిర్మిస్తున్న ఆలయం పూర్తి అయితే  ఈ ప్రాంతం అభివృద్ధి  చెందుతుంది.  .వేద విశ్వవిద్యాలయం, ఆవులపై పరిశోధన కేంద్రం, గురుకుల పాఠశాల ఏర్పాటుతో ఈ ప్రాంతం ఆధ్యాత్మిక, పర్యటక కేంద్రంగా మారనుంది. నవ్యాంధ్ర రాజధానికి 50 కి.మీ దూరంలో చారిత్రాత్మకమైన ఈ కొండవీట కోట ఉంది. కొండపైన సుందరమైన ప్రకృతి దృశ్యాలతో పాటు మూడు చెరువులు ఉన్నాయి. ఇక్కడ  ఏడాది పొడవునా నీటి లభ్యత ఉంటోంది. కొండవీడు కోటకు ఉన్న ప్రాధాన్యత దృష్ట్యా రూ.37 కోట్లతో కొండపైకి ఘాట్‌ నిర్మించారు. కొండపైకి వెళ్లడానికి ట్రెక్కింగ్‌ నిర్వహించాలన్న యోచనలో పర్యటకశాఖ ఉంది. కొండపైకి వెళ్లే దారిలో పర్యటకశాఖ ఆకర్షణీయంగా ముఖద్వారం నిర్మించింది. ఇక్కడ ఇంకా పలు అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు పర్యటకశాఖ ప్రణాళికలు రూపొందించడంతో దేవాదాయశాఖ నుంచి భూమి సైతం ప్రభుత్వం కేటాయించింది. కొండ కింది భాగంలో పర్యటకులు బస చేయడానికి వీలుగా నిర్మాణాలు, మౌలిక వసతుల కల్పనకు నిర్మాణాలు చేపడుతున్నారు. అన్ని పూర్తి అయితే అద్భుతమైన పర్యాటక కేంద్రం గా మారడం తధ్యం. ...
  • నల్లమల అందాలు, అక్కడి  జంతుజాలాన్ని చూపేందుకు  నల్లమలై జంగిల్‌ క్యాంప్‌ పేరుతో కమ్యూనిటీ బేస్డ్‌ ఎకో టూరిజం ప్రారంభమైంది. ప్యాకేజీ ద్వారా విడిది, సఫారీలో నల్లమల అందాలు తిలకించే అవకాశాలను అటవీ అధికారులు కల్పించారు.  ప్రభుత్వం అటవీశాఖ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహిస్తోన్నఈ  పర్యటక  ప్రాంతానికి  సందర్శకులు వారాంతాల్లో  అధికంగా వస్తున్నారు. పర్యటకులకు కనువిందు చేసేందుకు ఎకోవాక్‌, హెరిటేజ్‌వాక్‌, జంగిల్‌ సఫారీ, ట్రెక్కింగ్‌, బర్డ్స్‌ బట్టర్‌ఫ్లై స్కౌట్‌ వంటివి ఇక్కడ ఉన్నాయి.  ఆహ్లాదకర వాతావరణంలో నల్లమల రమణీయ సుందర దృశ్యాలను తిలకించవచ్చు.  నల్లమల కొండలు తూర్పు కనుమల్లో విస్తరించి ఉన్నాయి.  ఇందులో 3,040.74 చ. కి.మీ.లు రాజీవ్‌గాంధీ పులుల అభయారణ్యం ఉంది. ఆంధ్రా- తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో ఇది విస్తరించి ఉంది.  నల్లమల విహారానికి వెళ్లాలనుకునే  వారు  జంగిల్‌ క్యాంప్‌లో విడిది చేసేందుకు ఆన్‌లైన్‌లో www.nallamalaijunglecamps.com లో  బుక్‌ చేసుకోవచ్చు. ఇక్కడ 4 కాటజీలు, 6 సైట్లు ఏర్పాటు చేశారు.  సందర్శకుల సౌకర్యార్ధం బైర్లూటి జంగిల్‌ క్యాంప్‌ నుంచి 15 కి.మీ. ప్రాంతంలో సఫారీ ఏర్పాటు చేశారు. తిరుగు ప్రయాణంలో 3 కి.మీ. ప్రయాణం ఉంటుంది. మొత్తం 18 కి.మీ.లు ఈ ప్రయాణం ఉంటుంది.  ఇక నల్లమల వేలాది ఔషధమొక్కలున్నాయి. సున్నిపెంట జీవ వైవిధ్య కేంద్రం పరిధిలో అరుదైన, ఔషద గుణాలున్న 353 జాతుల మొక్కలను చూడవచ్చు.  రోళ్లపెంట నుంచి పెచ్చెర్వు గూడేనికి వెళ్లే దారిలో వనమూలికల సంరక్షణ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఇక్కడ ఒకేచోట 70-80 జాతుల ఔషధ మొక్కలు ఉండటం విశేషం. ఎకో టూరిజం ద్వారా .కాలుష్య రహిత ప్రశాంత వాతావరణంలో సరదాగా గడపొచ్చు. పచ్చటి చెట్లు ఆహ్లాదకర వాతావరణంలో   సహజంగా అడవిలోకి వెళ్లడానికి అనుమతించరు. జంగిల్‌ సఫారీ పేరుతో అడవిలో తిరుగుతూ అడవి అందాలు ఆస్వాదించే అవకాశం ఇక్కడ లభ్యమౌతుంది.  సఫారీలో కుటుంబంతో సహా వెళ్తుంటే అదో అనుభూతి. మొత్తం మీద ఒకసారి అయినా  నల్లమల  వెళ్లి రావచ్చు...
  • బెలూం గుహలు కర్నూలు జిల్లాలోని కొలిమిగుండ్ల మండలంలో మండల కేంద్రానికి 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నాయి. భారత ఉపఖండంలో మేఘాలయ గుహల తరువాత ఇవే అతిపెద్ద గుహలు. బెలూం గుహలు పది లక్షల సంవత్సరాల క్రితం ఏర్పడినవని నిపుణుల అభిప్రాయం.క్రీ.పూ. 4,500 సంవత్సరాల ప్రాంతంలో అక్కడ మానవుడు నివసించినట్లు గుహల్లో లభించిన మట్టిపాత్రల ద్వారా తెలుస్తోంది. 1884 లో మొదటిసారిగా రాబర్ట్ బ్రూస్ ఫూట్ అనే ఆంగ్లేయుడు బెలూం గుహల ఉనికి గురించి  ప్రస్తావించాడు  అత్యంత సహజంగా అతి పురాతన కాలంలో ఏర్పడిన గుహలు ఇవి.  పొడవైన సొరంగమార్గాలు, జాలువారే శిలాస్పటికాలు, రకరకాల శిలాకృతులు, అడుగడుగునా అబ్బురపరిచే అద్భుతాలు బెలూం గుహల ప్రత్యేకత.   భూగర్భంలో కనిపించే పెద్ద పెద్ద మందిరాలు... జల పాతాలు, ఆధ్యాత్మిక ప్రాంతాలు... ఆలయాలు, సరిగమలు పలికించే స్తంభాలు... ఒక్కో వైపు నుండి ఒక్కో ఆకృతిని ప్రదర్శించే శిలాకృతులు ఒకటేమిటి ఎన్నో వింతలు... విడ్డూ రాలు బెలూం గుహల్లో దర్శనమిస్తా యి. అబ్బురపరుస్తాయి. బెలుం గుహల సుందర ఆకృతి వెనుక వందల యేళ్ల చరిత్ర ఉంది. భూగర్బంలో జారిపడే నీటితో మిళిత మై సూక్ష్మంగా ఉండే సున్నపు కణాలతో ఒక ఘనపు అంగుళం పరిణామం కల ఆకృతి తయారు కావడాని కి కొన్ని వందల సంవత్సరాలు పడుతుందని భూ గర్భ శాస్తవ్రేత్తలు పేర్కొంటున్నారు. ఇలాంటి ఆకృతులు బెలుం గుహల్లో కోట్ల సంఖ్యలో కనిపిస్తాయి. అంతెందుకు గుహల్లోని ఒక మండపంలో కోటి లింగాలు న్నాయంటారు. ఇక గుహల్లో ఎక్కడ చూసినా ఇలాంటివి కనిపించి మనలను ఆశ్చర్యపరుస్తాయి. మూడు కిలోమీటర్ల మేర బెలుం గుహ అంతర్భాగంలో నెలకొన్న సహజ శిల్పాలు  విస్మయం కల్గిస్తాయి. నేర్పురు లైన శిల్పులు ఈ శిలలను చెక్కారా అన్న అనుమా నం రాక మానదు. స్థానికంగా గుహల చుట్టు ఉండే గిరిజనులు, పల్లె ప్రజలు ఈ ఆకృతు లకు కోటి లింగాలు, సింహ ద్వారం, పాతాళ గంగ మండపం అని పేర్లు పెట్టారు. ఆగ్నేయ దిశ నుంచి వాయువ్య దిశగా ప్రవహించే ఒక ఉపరితల ప్రవాహం బెలుం గ్రామపు సమీపంలో ఉన్న బావిలో అంతమవుతుందని ఇక్కడి ప్రజల నమ్మ కం. దీంతో బెలుం గుహల్లో అధ్యాత్మికంగా కూడా చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఉట్టిపడుతోంది. దీంతో పర్యాటకుల తాకిడి కూడా రోజురోజుకు పెరుగుతుంది. కర్నూలు నగరం నుంచి కొలిమిగుండ్ల మండలం బెలుం గ్రామానికి చేరు కోవాలంటే 110 కిలో మీటర్ల  ప్రయా ణం చేయవలసి ఉంటుంది. ఏపీ టూరిజం సంస్థ కర్నూలు నుంచి ప్రత్యేక బస్సులను ఏర్పాటు చేసింది. బెలూం గుహలకు వెళ్లే యాత్రికుల కోసం ఏపీ టూరిజం సంస్థ  బస ఏర్పాట్లను చేస్తుంది. . బెలుం గుహలను సందర్శించే యాత్రి కులు ఎంట్రీ ఫీజు చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. పెద్దలైతే రూ. 30లు, పిల్లలు అయితే రూ. 20 చెల్లించాలి. ఉదయం 10 గంటల నుంచిసాయంత్రం  5.30 గంటల వరకు సందర్శించవచ్చు. రాత్రిపూట ఈ గుహల్లోకి ప్రవేశం లేదు....
  • దేశంలోని ప్రాచీన శైవక్షేత్రాలలో గోకర్ణం ఒకటి. ప్రకృతి రమణీయతతో అలరారే  ఈ క్షేత్రంలో శివుని ఆత్మలింగం ప్రతిష్టితమైందని పురాణ కథనం.  పూర్వం రావణాసురుడు శివుని గురించి ఘోరమైన తపస్సు చేయగా, అతని తపస్సును మెచ్చి ప్రత్యక్షమైన శివుడు వరాన్ని కోరుకొమ్మన్నాడు. అప్పుడు రావణాసురుడు తనకు ఆత్మలింగం కావాలని కోరాడు. అందుకు ఓ నిబంధన విధించిన శివుడు, రావణాసురునికి ఆత్మలింగాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ నిబంధన ప్రకారం, రావణాసురుడు లంకకు వెళ్ళేంతవరకు ఆత్మలింగాన్ని నేలపై పెట్ట కూడదు. ఆత్మలింగాన్ని అందుకున్న రావణాసురుడు లంకవైపు పరుగులు తీయసాగాడు. ఆత్మలింగం రావణాసురుని దగ్గరే ఉంటే లోకాలన్నీ అల్లకల్లోలమైపోతాయని భయపడిన  దేవతలు, తమను కాపాడవలసిందంటూ విష్ణుమూర్తి, బ్రహ్మ తదితర దేవుళ్లను వేడుకున్నారు . ఈ క్రమంలో  గణపతి చిన్నపిల్లవాని వేషంలో రావణాసురునికి మార్గమధ్యంలో ఎదురుపడతాడు. సరిగ్గా అప్పుడే విష్ణుమూర్తి తన చక్రాయుధాన్ని సూర్యునికి అడ్డంగా పెడతాడు. సాయంత్రం అవుతుందనుకున్న రావణాసురుడు సంధ్యావందనాన్ని నిర్వర్తించాలనుకుంటాడు. అయితే అతని రెండు చేతుల్లో శివుని ఆత్మలింగం ఉంది. అప్పుడు అటుగా బాలుడి రూపంలో వచ్చిన వినాయకుని చూసిన రావణాసురుడు, కాసేపు ఆ త్మ లింగాన్ని పట్టుకోమని , తాను సంధ్యావందనం చేసి వస్తానని అభ్యర్ధిస్తాడు. అందుకు ఒప్పుకున్న బాలవినాయకుడు, తాను మూడుసార్లు పిలుస్తానని, అప్పటికీ రాకపోతే ఆత్మలింగాన్ని కింద పెట్టేస్తానని చెబుతాడు. వేరే దారిలేని రావణాసురుడు వినాయకుని నిబంధనకు ఒప్పుకుని సంధ్యావందనం చేసుకోడానికి వెళతాడు. అయితే రావణాసురునికి ఏమాత్రం అవకాశాన్ని ఇవ్వని వినాయకుడు, గబగబా మూడుసార్లు రావణాసురుని పిలిచి, ఆత్మలింగాన్ని నేలపై పెట్టేస్తాడు. రావణాసురుడు  పరుగులు పెట్టి వచ్చేసరికి  జరగాల్సింది జరిగిపోతుంది. ఆ సంఘటనకు కోపగించుకున్న రావణాసురుడు బాలవినాయకుని తలపై ఒక మొట్టికాయ వేస్తాడు. ఫలితంగా గణపతి తలపై నొక్కు ఏర్పడుతుంది. ఆ నొక్కును ఇప్పటికీ, ఇక్కడున్న మహాగణపతి ఆలయంలోని గణపతి విగ్రహానికి చూడవచ్చు. ఆ తరువాత రావణాసురుడు ఎంతగా ప్రయత్నించినప్పటికీ, ఆత్మలింగాన్ని పైకి లేపలేకపోతాడు. ఆత్మలింగాన్ని తీసుకువచ్చిన పెట్టెను ఉత్తరం వైపు నుంచి లాగుతాడు. అది విసురుగా వెళ్ళి దూరంగా పడిపోతుంది. అక్కడ సజ్జేశ్వర లింగం వెలుస్తుంది. పెట్టె మూతపడిన చోట గుణేశ్వర లింగం ఉద్భవిస్తుంది. లింగంపై కప్పబడిన వస్త్రం పడిన చోట మురుడేశ్వర లింగం వెలుస్తుంది. పెట్టెను కట్టిన (తాళ్ళు) పడినచోట ధారేశ్వరలింగం ఉద్భవిస్తుంది. ఈ లింగాల మధ్య స్వామివారి ఆత్మలింగం మహాబలేశ్వరలింగంగా గోకర్ణంలో వెలుస్తుంది. ఆత్మలింగంతో ముడిపడిన ఐదుక్షేత్రాలను శైవ పంచక్షేత్రాలని పిలుచుకుంటుంటారు. ఇంకొక కథనం ప్రకారం, పాతాళలోకంలో తపస్సు చేసి, భూలోకానికి వస్తున్నప్పుడు, భూమాత గోరూపాన్ని ధరించిందట. ఆ గోవుచెవి నుండి పరమేశ్వరుడు బయటకు రావడంతో ఈ క్షేత్రనికి గో (ఆవు) కర్ణం (చెవి) = గోకర్ణం అనే పేరు ఏర్పడిందట. గోకర్ణంలో ప్రధానాలయం శ్రీ మహాబలేశ్వరాలయం. ఈ ఆలయంలో స్వామిని దర్శించుకునే ముందు భక్తులు కోటితీర్థంలో స్నానం చేస్తారు. కోటితీర్థంలో స్నానం చేస్తే సమస్తరోగాలు నయమవుతాయని ప్రతీతి. కోటితీర్థంలో స్నానం చేసిన తరువాత భక్తులంతా ప్రక్కనున్న సముద్రంలో స్నానం చేస్తారు. ఆలయానికి ప్రక్కనున్న అరేబియా సముద్రంలో స్నానం చేస్తే పూర్వజన్మ పాపాలన్నీ తొలగిపోతాయని భక్తుల నమ్మిక. కోటితీర్థానికి దక్షిణం వైపు అగస్త్యులవారిచే ప్రతిష్ఠింప బడిన వరటేశ్వరలింగం ఉంది. ఈ ఆలయము భక్తుల సౌకర్యార్థం ఇరవైనాలుగు గంటలూ తెరువబడే ఉంటుంది. మహాబలేశ్వరాలయం పురాతనమైన ఈ ఆలయం పెద్ద గాలిగోపురంతో భక్తులను ఆహ్వానిస్తుంటుంది. ఈ లింగం కిందివైపు కాస్త వెడల్పుగా, పైన సన్నగా కనబడుతుంటుంది. రావణాసురుడు ఈ శివలింగాన్ని పైకి లాగేందుకు  ప్రయత్నం చేయడం వల్ల లింగంపై భాగాన సన్నగా ఉందంటారు. పైకి ఉండే ఒక రంధ్రంలో వ్రేలును ఉంచినపుడు కిందనున్న లింగం వ్రేలుకి తగులుతుంది. భక్తులు శివలింగం చుట్టూ కూర్చుని పూజలు నిర్వహిస్తారు.ఇక్కడ పన్నెండు సంవత్సరాల కొకసారి ఒక విశేషమైన కార్యక్రమము జరుగుతుంది. అప్పుడు శివ లింగాన్ని బయటకు తీసి, నిజస్వరూప లింగానికి పూజలు చేస్తారు. ఈ పుష్కర ఉత్సవాలకు దేశవిదేశాల నుండి లక్షలసంఖ్యలో భక్తులు వస్తుంటారు.  ఇక్కడే తామ్రగౌరీ ఆలయం, మహాగణపతి ఆలయం , భద్రకాళి, కాలభైరవ శ్రీకృష్ణ, నరసింహస్వామి దేవాలయాలున్నాయి.  గోకర్ణంలో బస చేసేందుకు హోటళ్లు  ఉన్నాయి . గోకర్ణం బెంగుళూరు నుంచి సుమారు 450 కి.మీ దూరంలో ఉంది. హబ్లి, ఉడుపి, మంగళూరు, బెల్గాంల నుండి ఇక్కడికి బస్సు సౌక్యం ఉంది. కొంకణీరైలు మార్గంలో గోకర్ణరోడ్డు స్టేషన్‌కి ఆలయానికి మధ్య ఐదు కిలోమీటర్ల దూరం ఉంది....
  • నల్లమల అడవులు ఆధ్యాత్మిక పరంగా, ప్రకృతి పరంగా ప్రశాంతమైన వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఈ దట్టమైన అడవిలో గుళ్ళు, గోపురాలు, జలపాతాలకు లెక్కలేదు. రోడ్డు ప్రక్కన ఉన్న ప్రదేశాలకు వెళ్ళవచ్చేమో ... కానీ అడవుల్లో దాగి ఉన్న కొన్ని ప్రదేశాలకు వెళ్లడం అంత సులభం  కాదు . అయితే సాహసం చేసి వెళ్లే వారున్నారు. నల్లమల అడవులు ఆంధ్ర - తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లోని 5 జిల్లాల్లో(మహబూబ్‌నగర్, కర్నూలు, ప్రకాశం, గుంటూరు, కడప, కొద్ది మేర నల్గొండ జిల్లాలలో) విస్తరించి ఉన్నాయి. నల్లమల కొండల సరాసరి ఎత్తు 520 మీ. వీటిలో 923 మీ. ఎత్తుతో బైరానీ కొండ మరియు 903 మీ. ఎత్తుతో గుండ్ల బ్రహ్మేశ్వరం కొండ మొదటి రెండు స్థానాల్లో ఉన్నాయి. ఈ అడవుల్లో పులులు అధిక సంఖ్యలో  ఉండటం వలన ఈ ప్రాంతాన్ని టైగర్ రిజర్వ్ గా ప్రకటించారు.  దట్టమైన ఈ నల్లమల అడవులు.. మధ్యలో కృష్ణమ్మ పరవళ్లు.. తీరప్రాంతాల్లో ప్రాచీన ఆలయాలు.. మత్స్యకారుల బతుకుచిత్రాలు.. హుషారుగా సాగే బోటు ప్రయాణాలు.. ప్రకృతి అందాలు, పక్షుల కిలకిలరావాలు, రాతికొండల కనువిందులు.. చూసి తీరాల్సిందే. courtesy... v6...
  • గత చరిత్ర వైభవానికి సజీవ సాక్ష్యంగా నిలుస్తోంది ఆ ఖిల్లా'. రాతితో నిర్మించిన బురుజులు... ప్రాకారాలు అలనాటి రాజుల వైభవానికి ప్రతీకలు. కాకతీయుల కళా నైపుణ్యం ఈ కోటలో కొట్టొచ్చినట్లు కనిపిస్తుంది. కాకతీయులే కాదు, రెడ్డి రాజులు, సాళువ వంశీయులు, బహుమనీ సుల్తాన్‌లు, ఆసప్‌జాహీ వంశస్తులు దశల వారీగా ఏలిన ఖమ్మం ఖిల్లాకు వెయ్యేళ్ల చరిత్ర ఉంది.  ఖమ్మం పేరెత్తగానే  ఎవరికైనా గుర్తు కొచ్చేది  'ఖిల్లా' నే .ఈ కోటపై కనిపించే శాసనాలు, రాతి కట్టడాలు, బురుజులు, ఫిరంగులతో పాటు అన్ని కాలాల్లోనూ పుష్కలంగా నీరుండే కోనేరు వంటివన్నీ నాటి సుధీర్ఘ చారిత్రిక రాచరిక వైభవానికి సజీవ సాక్ష్యాలే . ఇక ఖిల్లా నేపథ్యాన్ని విశ్లేషించుకుంటే... క్రీ.శ 950లో వెలుగుమట్ల గ్రామానికి చెందిన లక్ష్మారెడ్డి, రంగారెడ్డి, వేమారెడ్డి అనే రైతులు తమ వ్యవసాయ భూములలో సేద్యం చేస్తుండగా, అమితమైన నిధులు, నిక్షేపాలు పొలంలో లభించాయి. కాగా ఈ విషయం ఆనోటా ఈనోటా పడి కాకతీయ రాజు చెవిన పడింది. దీంతో ఆయన ఆదేశానుసారం వారి ఆధ్వర్యంలోనే ఖిల్లా నిర్మాణాన్ని చేపట్టారని చరిత్ర చెబుతోంది. మొదట ఈ ఖిల్లా మట్టి కోటగానే ఉండేదట. ఆ తర్వాత సుధీర్ఘ కాలంపాటు శ్రమించి పటుతరమైన నిర్మాణంతో గట్టి ఖిల్లాకు రూపమిచ్చారు. సుమారు క్రీ.శ 997లో గజపతులతో పాటు ఖమ్మం వచ్చిన కొండాపురానికి చెందిన అక్కిరెడ్డి, అస్కారెడ్డి అనే వ్యక్తులు కోట నిర్మాణాన్ని చేపట్టగా క్రీ.శ 1006లో ఈ నిర్మాణం పూర్తయింది. దీన్ని బట్టి ఇప్పటికి ఖిల్లా నిర్మించి 1009 సంవత్సరాలుగా స్పష్టమవుతోంది. ఖమ్మం 300 ఏండ్లపాటు రెడ్డి వంశీయుల పాలనలో ఉంది. తర్వాత ఈ ప్రాంతాన్ని వెలమరాజులు చేజిక్కించుకున్నారు. అనంతరం నందవాణి, కాళ్లూరు, గుడ్లూరు వంశాల చేతుల్లోకి వెళ్లిపోయింది. 1531లో సుల్తాన్‌ కులీకుత్బూల్‌ ముల్క్‌ అప్పటి ఖమ్మం పాలకుడైన సితాబ్‌ ఖాన్‌(సీతాపతి రాజు)ను ఓడించి ఖమ్మం కోటను స్వాధీనపరుచుకున్నాడు. అప్పటి నుంచి ఈ దుర్గం కుతుబ్‌షాహీల పాలనలోకి వెళ్లింది. 17వ శతాబ్దంలో తెలంగాణ ప్రాంతంతో పాటు ఇదీ ఆసఫ్‌ జాహీల ఆధీనంలోకి పోయింది. కాకతీయుల ఏలుబడిలో ఉన్న ప్రదేశం కావడంతో పాటు అప్పటికే శత్రు సైన్యాలు అనేక దఫాలుగా దాడులు చేయడంతో వాటిని ఎదుర్కొనేందుకు కాకతీయ రాజు తనకు దొరికిన నిధి, నిక్షేపాలతో ఈ ఖిల్లా నిర్మాణాన్ని మరింత కట్టుదిట్టం చేసేందుకు పూనుకున్నట్లు కథనం ఉంది. దీంతో పాటు వరంగల్‌ నుంచి రాజు ఆదేశాల మేరకు ఖమ్మం వచ్చి ఖిల్లా దుర్గాన్ని, దాని పక్కన చెరువును నిర్మించారని.. అందుకే లక్ష్మారెడ్డి పేరుతో 'లకారం చెరువు' నిర్మితమైందని మరో కథనం. అలా ఖిల్లా నిర్మాణం పూర్తయిన తర్వాత రెడ్డి రాజులు, వెలమరాజులు ఈ కోటను మరింతగా మెరుగుపరిచారు. పది ద్వారాల దుర్గం... ఖిల్లా వైశాల్యం 4 చదరపు మైళ్లు. దీనిని ఒక ఎత్తైన రాతి కొండపై నిర్మించారు. దీనికి మొత్తం 15 బురుజులు నిర్మించారు. శత్రుసైన్యం దాడులను తట్టుకునేలా ఒకదాని వెంట మరోటి అన్నట్టుగా రెండేసి చొప్పున గోడలను నిర్మించారు. పెద్ద పెద్ద రాళ్లను కోట నిర్మాణం కోసం ఉపయోగించారు. వాటిని నిలువుగా పేర్చి తాటికొయ్య ప్రమాణంలో నిర్మాణం చేపట్టారు. విచిత్రమేమిటంటే రాళ్లు ఒకదానికి ఒకటి అంటుకుని ఉండేందుకు ఎలాంటి సున్నమూ వాడకపోవడం. వాటి చుట్టూ లోతైన కందకాన్ని తీశారు. దీనికి ఉన్న ప్రహరీ గోడ ఎత్తు 40 నుంచి 80 అడుగులు. వెడల్పు 15 నుంచి 20 అడుగులు. కోట లోపలకు వెళ్లడానికి మొత్తం 10 ద్వారాలను ఏర్పాటు చేసినట్టు చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. పశ్చిమం వైపు దిగువన కోటకు ప్రధాన ద్వారం ఉంది. తూర్పు వైపు ద్వారాన్ని 'రాతి దర్వాజ' లేక 'పోత దర్వాజ' అని పిలుస్తారు. అయితే ఖిల్లాలోకి ప్రవేశించడానికి మాత్రం రెండు ముఖ ద్వారాలు ఉన్నాయి. లోపలి సింహద్వారం చతురస్రాకారంలో ఉండి 30 అడుగుల ఎత్తులో పెద్ద పెద్ద రాళ్లతో నిర్మితమై ఉంది. సింహ ద్వారం సమీపంలో ఆరు అడుగుల ఫిరంగి ఉంది. ఈ రాతికట్టడానికి ఫిరంగి గుండు తగిలినా చెక్కుచెదరనంత  దృఢంగా  ఉంటుంది. అలాగే కోట గోడలపై ఉన్న చిన్న చిన్న గోడలను జాఫర్‌ దౌలా(ధంసా) నిర్మించారు. ఈ నిర్మాణాన్ని ఇటుకలు, సున్నంతో చేపట్టారు. 60 ఫిరంగులు మోహరించే వీలు... కోట చుట్టూ 60 ఫిరంగులను మోహరించే వీలుంది. కోట లోపల జాఫర్‌దౌలా కాలంలోనే నిర్మితమైన ఒక పాత మసీదు, మహల్‌ ఉన్నాయి. విశాలమైన ఈ కోట లోపల 60 అడుగుల పొడవు, 20 అడుగుల వెడల్పు ఉన్న జాఫర్‌ బౌలి(బావి) ఉంది. కోటపై ముట్టడి జరిగినప్పుడు తప్పించుకునేందుకు ఒక రహస్య సొరంగం కూడా ఇక్కడ ఉన్నట్లు చారిత్రక ఆధారాలు ఉన్నాయి. వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసుకునేందుకు కాల్వలు కూడా కోటపై ఉన్నాయి. ప్రతి బురుజు పైభాగంలో 45 అడుగుల వెడల్పుతో కిందికి దిగడానికి మెట్లు కనపడతాయి. అలాగే ప్రతి బురుజుపైనా రెండు ఫిరంగులు, ఒక నీటి కుంట ఉన్నాయి. ఖిల్లాలో ఒక పెద్ద దిగుడు బావి 80 అడుగుల వెడల్పుతో నిర్మితమై ఉంది. బావిలోపలికి దిగడానికి రాతిమెట్లు సైతం ఏర్పాటై ఉన్నాయి. కోట సింహ ద్వారం దాటి కొద్ది దూరం లోపలికి వెళితే అక్కడే అసలు దుర్గం కనిపిస్తుంది. దీన్ని ఎక్కడానికి వీలుగా చిన్న మెట్లు ఉన్నాయి. ఈ మార్గంలో చిన్న చిన్న రాతి గోడలతో ఒక ఆవరణ, దానికి పలు ద్వారాలు ఉన్నాయి. దీన్ని 'దాలోహిస్వారు' అని పిలుస్తారు. కాగా కాకతీయుల పట్టణం ఓరుగల్లు నుంచి ఖమ్మం ఖిల్లా కోటకు సొరంగ మార్గం ఉందని.. అప్పట్లో దాని గుండానే రహస్య రాకపోకలు సాగేవని పెద్దలు చెబుతుంటారు.  ఇతర విశేషాల కోసం  వీడియో చూడండి. courtesy... tv 5  ...
  • ఆ మెట్ల బావి రహస్యం ఏమిటి ?  ఎవరు దాన్ని కట్టించారు ?  దేని కోసం వాడే  వారు?  ఈ బావిలో సొరంగ మార్గం ఉందా ?  రుద్రమదేవి ,ఇతర రాచరిక స్త్రీలు ఈ బావిలో  స్నానం చేసేవారా ?  కాకతీయుల కళా కౌశల్యానికి ప్రతీకగా నిలిచే  ఈ అంతస్తుల బావి లో నిధులు ఉన్నాయా ?  ఈ అపురూప నిర్మాణాన్ని ఎందుకు నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారు ?  వీడియో చూస్తే  ఈ  సందేహాలన్నీ తీరతాయి.  vedeo courtesy... jai telangana ...
  • ఉన కోటి ... అదొక శైవ క్షేత్రం. ఎపుడూ ఈ పేరు విని ఉండరు. అది త్రిపుర లో ఉంది. చుట్టూ అడవులు .. ఎత్తైన కొండలు ..మధ్యలో లోయలు ... ఆ కొండ ప్రాంతంలో సుమారు కోటి శిల్పాలు కనిపిస్తాయి. కనుల విందు చేస్తాయి.   బెంగాలీలో ఉనకోటి అంటే కోటికి ఒకటి తక్కువ అని అర్థం. అసలు ఇంత చిన్న రాష్ట్రంలో ఇన్ని శిల్పాలు ఎందుకు ఉన్నాయో అంటే  ఒకటి రెండు కథలు చెప్పుకోవాలి.  ఓసారి పరమ శివుడు కోటిమంది దేవతలతో కలసి కైలాసానికి బయలు దేరాడు. మార్గమధ్యంలో ఇక్కడి ప్రకృతి సౌందర్యానికి పరవశించి, కాసేపు విశ్రమించాలనుకున్నాడు. ఆయన వెంట వచ్చిన దేవతలందరూ కూడా ఈ రాత్రికి ఇక్కడ విశ్రాంతి తీసుకుని కాసింత సేద దీరాలను కున్నారు. అందుకు శివుడు సమ్మతిస్తాడు. అయితే మర్నాడు సూర్యోదయానికి ముందే అక్కడి నుంచి బయలుదేరాలని, లేదంటే శాశ్వతంగా అక్కడే ఉండిపోవాలని షరతు విధిస్తాడు. దేవతలందరూ తీవ్రమైన అలసట కారణంగా గాఢనిద్రలో మునిగిపోవడంతో సూర్యోదయానికి ముందు మేలుకో లేకపోతారు. దాంతో శివుడు వారిని అక్కడే శిలలై పడి ఉండమని  శపిస్తాడు.  మరో కథనం ఏమిటంటే... అప్పట్లో ఈ ప్రాంతంలో కుల్లు కంహార అనే శిల్పి ఉండేవాడు. అతను శక్తి ఉపాసకుడు. ఓసారి శివగణాలతో పార్వతీ పరమేశ్వరులు ఈ మార్గం గుండా పయనిస్తున్నారు. అది తెలిసి అక్కడికి చేరుకున్న కుల్లు తననూ వారితో తీసుకు వెళ్లమని ప్రార్థించాడు. అందుకు పరమేశ్వరుడు సమ్మతించలేదు. తన భక్తుడు కావడంతో  తెల్లవారేలోగా కోటి శిల్పాలను చెక్కగలిగితే శివుణ్ణి ఎలాగైనా ఒప్పించి తమతో తీసుకు వెళ్లేలా చేస్తానని పార్వతి చెప్పింది. అతను ఆనందంతో విగ్రహాలు చెక్కడం మొదలు పెట్టాడు. అయితే దురదృష్టవశాత్తూ అవి కోటికి ఒకటి తక్కువగా ఉన్నాయి. దాంతో పరమేశ్వరుడు అతన్ని కైలాసానికి రానివ్వలేదు. అసలు విషయం ఏమిటంటే, తాను చాలా గొప్పశిల్పినని అతనికి అహంభావం. పైగా బొందితో కైలాసానికి వెళ్లాలన్న కోరిక  పూర్తిగా  అసంబద్ధమైనది, అందుకే శివుడు  అనుగ్రహించలేదు. ఇక శిల్పాల విషయానికి వస్తే, ఇవి 30–40 అడుగుల ఎత్తున ఉంటాయి. అయితే అన్నీ అసంపూర్తిగా ఉంటాయి. వీటి పళ్లు, కళ్లు అలంకరణ, హావభావాలు అన్నీ కూడా అక్కడి గిరిజనులను ప్రతిబింబిస్తుంటాయి. ఈ పర్వత ప్రదేశంలోని ప్రతి మూలకూ వెళ్లడానికి ఎగుడుదిగుడుగా, అడ్డదిడ్డంగా మెట్లు, పర్వతాలను కలుపుతూ  వంతెనలూ ఉన్నాయి.  ఇక్కడి శివుడికి ఉనకోటీశ్వర కాలభైరవుడని పేరు. దాదాపు ముప్ఫై అడుగుల ఎత్తులో చెక్కి ఉంటుంది శివుడి విగ్రహం. ఆయన తలే పదడుగులుంటుంది. ఒకవైపు సింహవాహనంపై పార్వతి, మరోవైపు గంగ ఉంటారు. పాదాల చెంత మూడు పెద్ద పెద్ద నంది విగ్రహాలు భూమిలో కూరుకుపోయినట్లుగా కనిపిస్తాయి. ఉనకోటీశ్వరుడికి ప్రతిరోజూ ఉదయం, సాయంత్రం అర్చనలు, అభిషేకాలు జరుగుతుంటాయి. పూజారులు ఇక్కడికి దగ్గరలో  భక్తులకు అందుబాటులో ఉంటారు. ఇక్కడి రాతి విగ్రహాలకు పైన చక్కటి పచ్చిక బయళ్లు, కింది భాగాన గలగల పారే సెలయేళ్లు లేదా పైనుంచి కిందికి పరవళ్లు తొక్కుతూ పడే జలపాతాలు ఉంటాయి. ప్రతి ఏటా ఏప్రిల్‌లో ఇక్కడ పెద్ద ఎత్తున జరిగే అశోకాష్టమి ఉత్సవాలకు త్రిపుర నుంచే గాక చుట్టుపక్కల రాష్ట్రాలనుంచి వేలాది మంది భక్తులు విచ్చేస్తారు. ...
  • మనదేశానికి వెలుపల ఉన్న రెండో అతిపెద్ద నరసింహా దేవాలయమే జర్మనీలోని సింహాచల ఆలయం. దీనికన్నా పెద్దది అమెరికాలోని డల్లాస్‌లో ఉంది. ప్రకృతి సౌందర్యానికి నెలవైన  బవేరియన్‌ ఫారెస్ట్‌ నేచర్‌ పార్కులో ఆండెల్స్‌బ్రన్‌  వ్యవసాయ ప్రాంగణంలో ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించారు . ఇది మ్యునిక్‌కి 200 కిలోమీటర్లూ; ఆస్ట్రియా, చెక్‌ రిపబ్లిక్‌ దేశాల సరిహద్దుల్లోని పసావ్‌ పట్టణానికి 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. అంతర్జాతీయ కృష్ణచైతన్య సంస్థ ఇస్కాన్‌ నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో  వైష్ణవ సంప్రదాయాలను అనుసరిస్తారు . సాధారణ వైష్ణవ ఆలయాల్లో ఉండేవన్నీ ఇక్కడ కనిపిస్తాయి. వాస్తుకనుగుణంగా నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో ధ్వజస్తంభం, రథం అన్నీ ఏర్పాటుచేశారు. ఇక్కడి నృసింహదేవుడు తన ప్రియ భక్తుడైన ప్రహ్లాదుడిని  ఒడి లో కూర్చోపెట్టుకుని  కనిపిస్తారు . ప్రహ్లాదుడు ఒడి చేరితే స్వామి చల్లబడతాడని అంటారు.  అందుకే ఇక్కడ స్వామి ఆ రూపంలో భక్తులకు దర్శనమిస్తాడు. భక్తసులభుడుగా పేరొందిన ఈ స్వామిని సంవత్సరంలో ఎప్పుడయినా ఎంత చలిలో అయినా దర్శనం చేసుకునేలా  ఏర్పాట్లు చేశారు. నరసింహస్వామి విగ్రహంతోపాటు ఇస్కాన్‌కు చెందిన ప్రభుపాదుల విగ్రహం, లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఉత్సవమూర్తి, ఇతర దేవతా మూర్తుల ప్రతిమలూ ఇక్కడ నెలకొల్పారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా శ్రీకృష్ణభక్తులు ఇక్కడికి ఎక్కువగా వస్తుంటారు. ఈ ప్రహ్లాద నృసింహ దేవుణ్ణి కీర్తనలతో భజనలతో షోడశోపచార పూజలతో కొలుస్తారు. వేకువ జామునే మైనస్‌ డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత వేళల్లోనూ ఇక్కడ అర్చన, అభిషేకం, సుప్రభాతం యథావిధిగా జరుగుతాయి. మన సింహాచలం దేవాలయంలో మాదిరిగానే పూజా వేళల పట్టిక ఉంటుంది. వైష్ణవసంప్రదాయం ప్రకారం ఇక్కడ అన్ని పండగలూ నిర్వహిస్తారు. మే, జూన్‌ నెలల్లో వచ్చే నృసింహజయంతిని వైభవంగా చేస్తారు. అనేకమంది యూరోపియన్లు ఈ గుడిలో వైష్ణవ మతాన్ని స్వీకరించి పేర్లు మార్చుకుంటుంటారు. ప్రతి శనివారం వేదఘోష సాయంకాలం వేళ హోమం ఉంటుంది. ప్రతిరోజూ అగ్నిహోత్రపూజ జరుపుతారు. ఆలయాన్ని నిర్వహించేవారిలో భారతీయ సంతతికి చెందినవారు నలుగురే. మిగిలిన వారంతా ఐరోపావాసులే. వేదమంత్రాలతో వివాహం చేసుకోవాలనుకునే ఐరోపావాసులు ఈ ఆలయాన్ని ఆశ్రయిస్తుంటారు. ఆలయ పచ్చిక బయళ్లలో సుమారు యాభై ఆవులు స్వేచ్ఛగా విహరిస్తుంటాయి....
  • తమిళనాడులో సుబ్రహ్మణ్యస్వామి  ఆలయాలలో 'పళని' ప్రముఖమైంది. ఈ పుణ్య నామానికి ఒక ఆసక్తికరమైన పురాణ గాథ ఉంది. శివదేవుడు ఒక సందర్భంలో తన ఇరువురు ప్రియ పుత్రులైన గణేశుని, కుమారుని పిలిచి, యావత్తు విశ్వాన్ని ఎవరు ముందుగా ప్రదక్షిణ చేసి వస్తారో, వారికి ఒక అద్భుతమైన ఫలాన్ని ఇస్తానని చెప్తారు. వెంటనే కుమార స్వామి నెమలి వాహనం ఎక్కి విశ్వాన్ని చుట్టి రావడానికి బయల్దేరుతాడు. తన వాహన వేగం ఏమిటో బాగా తెలిసిన వినాయకుడు కొద్దిసేపు ఆలోచించి, విశ్వరూపులైన తన తల్లి, తండ్రుల చుట్టూ అత్యంత భక్తి శ్రద్ధలతో ప్రదక్షిణ గావించి ఆ అద్భత ఫలాన్ని పొందుతాడు. త్వరత్వరగా విశ్వప్రదక్షిణం పూర్తి గావించుకొని వచ్చిన సుబ్రహ్మణ్యస్వామి జరిగిన సంగతి తెలుసుకొని అలుగుతాడు. అది చూసి శివ దేవుడు జాలిపడి 'అన్నయ్యకు ఇచ్చిన ఫలం గురించి నీకెందుకు చింత! నీవే ఒక అద్భుత ఫలానివి 'ఫలం - ని'! నీ పేరిట ఒక సుందర మహిత పుణ్యక్షేత్రం ఏర్పడేటట్లు అనుగ్రహిస్తున్నాను, అది నీ స్వంత క్షేత్రం, అక్కడికి వెళ్లి నివాసం ఉండు' అంటూ కుమారుని బుజ్జగించాడు. దీంతో వైభవమైన 'పళని' రూపు దిద్దుకుంది. అది కుమారుని విశిష్ట నివాస క్షేత్రమయింది!. పళనిలోని మురుగన్ ఆలయం సహజ సిద్దమైన ప్రకృతి శోభలతో విలసిల్లే కన్నుల పండుగైన కొండపై నిర్మితమైంది!. దీనిని 'మురుగన్ కొండ' అని కూడా అంటారు. ఆలయ సందర్శనకు 659 మెట్లను ఎక్కవలసి ఉంది. అంత శక్తి లేని వారి కోసమై 'ఏరియల్ రోప్ - వే' ఏర్పాటు చేయబడింది. గిరి ప్రదక్షిణకోసమై కొండ చుట్టూరా చక్కని రోడ్డు వేయబడింది. సాధారణంగా భక్తులు ముందు గిరిప్రదక్షిణ చేసి ఆ తర్వాత కొండ ఎక్కుతారు!. మెట్లన్నీ ఎక్కి కొండపై భాగం చేరగానే చుట్టూరా కనిపించే సుందర ప్రకృతి దృశ్యాలు మనసును పులకింపజేస్తాయి. మొట్ట మొదట మనకు మనోహరమైన రాజగోపురం దర్శనమిస్తుంది. గోపుర ద్వారం గుండా కాస్త ముందుకు వెళితే  వరవేల్ మండపం కనిపిస్తుంది. ఈ మండప స్థంబాలు అత్యంత సుందరమైన శిలా చిత్రాలతో ఆకట్టు కుంటాయి.  ఈ మండపం తర్వాత నవరంగ మండపం ఉంది. ద్వారం వద్ద ద్వారపాలకుల విగ్రహాలు ఆకర్షణీయంగా మలచబడ్డాయి. గర్భగుడిలో ప్రతిష్టితమైన కమనీయ కుమారస్వామి విగ్రహం 18 మంది సిద్ధులలో ప్రముఖుడైన భోగార్ పర్వవేక్షణంలో రూపొందింపబడిందని, ఇది ఔషధ గుణాలు కలిగిన అపురూప విగ్రహమని చెబుతారు. దీనిని 'నవ పాషాణం' అనే విశేషమైన శిలనుమలచి తయారు చేశారని, ఇందులో శక్తివంతమైన మూలికా పదార్థాలను నిక్షిప్తం గావించారని అంటారు. ఈ విగ్రహం విశిష్టత ఏమంటే, స్వామి పూజల సందర్భంగా ధూప, దీప సమర్పణల సమయాలలో వెలువడే ఉష్ణానికి విగ్రహంలోని సునిశితమైన మూలికా పదార్థం క్రియాశీలమై ఒక విధమైన వాయువులను వెలువరిస్తుందని, వాటిని పీల్చిన వారికి కొన్నివ్యాధులకు సంబంధించిన దోషాలు హరించుకుపోతాయని ఆరోగ్యవంతులవుతారని చెబుతారు!. మూలస్థానంలో కొలువు దీరిన కుమారస్వామి భక్తజన సంరక్షకుడుగా, కోరిన వరాలు ప్రసాదించే కొండంత దేవుడుగా అపురూప దివ్య దర్శన భాగ్యాన్ని అందజేస్తారు. కృత్తికా సూనుడైన కుమారునికి ప్రతి నెల కృత్తికా నక్షత్రం నాడు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. ఆషాడకృత్తిక సందర్భంగా విశేష వైభవ ఉత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు...
  • ఆ విగ్రహాన్ని ముందువైపు నుంచి చూస్తే  విష్ణుమూర్తి, కనిపిస్తారు ... వెనుకవైపు చూస్తే  జగన్మోహినిగా దర్శనమిస్తారు.  ఇటువంటి విచిత్రమైన  విగ్రహం ఉన్న దేవాలయం ప్రపంచంలో మరెక్కడా లేదేమో? ఈ అరుదైన ఆలయమే జగన్మోహినీ కేశవస్వామి ఆలయం.  భాగవత ఇతిహాసం ప్రకారం క్షీరసాగర మధన సమయంలో అమృతం ఉద్భవించినప్పుడు దేవదానవులు పోరాడుకొనుచుండగా  విష్ణుమూర్తి  లోకకళ్యాణార్థం జగన్మోహిని అవతారాన్ని ఎత్తి దేవతలకు అమృతాన్ని అందిస్తాడు. జగన్మోహిని అవతార సమయం లోమహేశ్వరుడు జగన్మోహిని ని చూసి మోహితుడై ఆమె వెంట పడగా వారి కలయిక ఫలితంగా అయ్యప్ప స్వామి జన్మిస్తాడు. మోహినీ స్వరూపుడైన శ్రీ మహావిష్ణువు కొప్పు నుంచి ఒక పుష్పం క్రింద పడుతుంది. ఈ పుష్పం క్రిందపడిన ప్రదేశమే ఇప్పటి ర్యాలి (ర్యాలి అంటే రాలి పడడం అని అర్థం) అని చెబుతారు. తూర్పుగోదావరి జిల్లా ఆత్రేయపురం మండలంలో ఉంది ర్యాలి జగన్మోహినీ కేశవస్వామి ఆలయం. ఇది  కోనసీమలో ఉంది .నిండైన కొబ్బరి చెట్లకు కోనసీమ ప్రసిద్ధి. ఇది పూర్తిగా వ్యవసాయ ఆధారిత ప్రాంతం.ర్యాలిలో జగన్మోహిని రూపంలో విష్ణుమూర్తి కొలువై ఉన్నాడు. ఇది ఏక శిలా విగ్రహం. ఇటువంటి శిలను సాల గ్రామ శిల అంటారు. ఈ విగ్రహం పొడవు ఐదు అడుగులు. వెడల్పు మూడు అడుగులు.నల్లరాతి శిల్పం కావడం వల్ల ఈ విగ్రహం కంటికింపుగా ఉంటుంది. శిల్ప సౌందర్యం వర్ణనాతీతం. నఖశిఖ పర్యంతం అద్భుతం.  కాలి గోళ్ళు, చేతి గోళ్ళు నిజంగా ఉన్నాయా? అనిపించేలా అద్భుతంగా మలిచాడు శిల్పి. అదేవిధంగా ‘శిఖ’ జుట్టు వెం ట్రుకలు చెక్కిన తీరు చూస్తే ఇది శిల్ప మా, నిజంగా జుట్టు ఉందా? అనిపించే లా ఉంటుంది. ఈ విగ్రహం పాదాల దగ్గర నుంచి నీరు నిరంతరాయంగా ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. ‘విష్ణు పాదోధ్బవి గంగ’ అనే ఆధ్యాత్మిక నమ్మకం మాట పక్కన పెడితే శిలల్లో ‘జల శిల’ అనే దాన్నుంచి నీరు నిరంతరం విష్ణుమూర్తి పాదాలను కడుగుతూ ఉంటుందని భక్తుల విశ్వాసం. పద్మినీజాతి స్త్రీకి వెనుకవైపున సహజంగా ఉండే పుట్టుమచ్చ ఈ ‘జగన్మోహిని’ శిల్పానికి వెనుక భాగంలో ఉండి, భక్తులకు చక్కగా కనబడడం అక్కడి  శిల్పం ప్రత్యేకత.గుడిప్రాంగణమంతా దశావతారాలకి సంబంధించి న శిల్పాలు కొలువై ఉన్నాయి. ర్యాలి ప్రాంతం 11వ శతాబ్దంలో పూర్తిగా అరణ్యం. ఆ ప్రాంతాన్ని పరిపాలిస్తున్న చోళ చక్రవర్తి రాజా విక్రమ దేవుడు, ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించా డు. తరువాతి రోజులలో దీనిని పునరుద్ధరించారు. ఈ ఆలయానికి ఎదురుగా ఒక శివాలయం కూడా ఉంది. అదే.. నాడు జగన్మోహిని వెంట పరుగులు తీస్తూవచ్చిన పరమశివుని ఆలయం. ఆ స్వామిని ‘ఉమాకమండలీశ్వరుడు’ అని అంటారు....
  • (Vasireddy Venugopal) ............. మెట్టుగుట్ట రామలింగేశ్వర క్షేత్రం.... ఈ దేవాలయం చాలా పురాతనమైనది.    వేంగీ చాళుక్యులు దీనిని నిర్మించినట్టు చెబుతారు. తర్వాత శివుడు, రాముడి ఆలయాలను కాకతీయులు నిర్మించినట్టు చెబుతారు. అరణ్యవాసంలో వున్న కాలంలో సీతారామచంద్రులు ఈ క్షేత్రాన్ని సందర్శించినట్టుగా కూడా కథనాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి.. ఈ క్షేత్రాన్ని మెట్టు రామలింగేశ్వర ఆలయంగా పిలుస్తుంటారు.ఈ క్షేత్రం దక్షిణ కాశీ గా పేరొందింది.   1198-1261 మధ్యకాలంలో కాకతీయ రాజులు మెట్టుగుట్ట మీద ఆలయాలు నిర్మించినట్టు శాసనాలు చెబుతున్నాయి. ఈ కొండమీద తొమ్మిది గుండాలు వుంటాయి. మండు వేసవిలోనూ కొన్ని గుండాలలో నీళ్లు వున్నాయి. నవసిద్ధులు తపస్సు చేసిన ప్రాంతాలుగా ఈ గుండాలకు ప్రతీతి. ఒక్కో గుండానికి ఒక్కో ప్రత్యేకత ఉంది. పాలగుండంలో స్నానాన్ని సర్వరోగ నివారిణిగా పేర్కొంటారు. జీడిగుండం, కన్నుగుండం, కత్తిగుండం, రామగుండం, గిన్నెగుండం.. ఇలా తొమ్మది గుండాలు. ప్రముఖ సాహితీవేత్త వానమామలై వరదాచార్యులు మండలం రోజులు గుట్టపై వాగీశ్వరీ ఉపాసన చేసినట్టు చెబుతారు. సరస్వతీదేవి ప్రత్యక్షమై భాగవతాన్ని తెలుగులో రాసి అభినవ పోతనగా ప్రసిద్ధి చెందమని ఆశీర్వదించినట్టు ఓ కథనం. మెట్టుగుట్ట మీద మరో పెద్ద ఎట్రాక్షన్.. దొంతులమ్మ గుండ్లు. 165 అడుగుల ఎత్తులో రెండు చూడముచ్చటైన శిఖరాల జంట. ఒక శిఖరంలో ఆరు(ఐదు), మరో శిఖరంలో నాలుగు చొప్పున పెద్ద శిలలు ఒకదానిపైన ఒకటి పేర్చినట్టుగా ఉంటాయి. భీముని భార్య హిడింబి గచ్చకాయలు ఆడుకుని, వాటిని ఒకదానిపై ఒకటి పేర్చిందనీ, అవే ఈ శిలలనీ ఓ కథ ప్రచారంలో ఉంది. అది నిజమైనా కాకపోయినా.. భీముడికి, భీముడి భార్య హిడింబి శరీర సౌష్టవ హోదాకు తగిన కథనం. శివరాత్రి నాడు లక్షల మంది భక్తులు ఇక్కడి కొచ్చి స్వామి దర్శనమ్ చేసుకుంటారు.   మెట్టుగుట్ట  ఖాజీపేట రైల్వే స్టేషన్ కి దగ్గరలో వుంటుంది. దాదాపు ఏకశిల లాగా వుండే ఈ కొండపైకి కార్లు, బైకులపై వెళ్లడానికి చక్కటి రహదారి వుంది....
  • నాగోబా దేవాలయం అతి పురాతనమైనది ... ప్రసిద్ధి గాంచినది . మానవ జీవితాలతో సర్పాలకు విడదీయరాని బంధం ఉంది. కొన్ని సందర్భాల్లో నాగదేవతగా పూజలందుకుంటే, మరికొన్ని వేళల్లో ప్రాణాలు తీసే విషనాగుగా ప్రజల ఆగ్రహానికి కారణం అవుతుంది.  ఆదిలాబాద్ జిల్లా ముట్నూరు గ్రామానికి సమీపం లో కేస్లాపూర్ గ్రామం లో వెలసిన నాగ దేవత ఆలయాన్ని దర్శించడానికి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలోనే వస్తుంటారు.  ఈ ప్రాంతమంతా గిరిజనులు ఉండే ప్రదేశం. వారి ఆరాధ్య దేవత నాగోబా . నాగోబా అంటే సర్పదేవత . ఇక్కడి వారంతా నాగుపామును ఆరాదిస్తారు .నాగ పంచమి ,నాగుల చవితి లాంటి పర్వ దినాల్లో ఇక్కడ నాగదేవతను ఘనంగా పూజలు అభిషేకాలు జరుపుతారు . ఉదయం లేచింది మొదలు రాత్రి నిద్రించేవరకూ అడవుల్లోనే తిరగాలి కనుక పాములతో సహచర్యం తప్పదు అందుకే పిల్లలకు ,పెద్దలకు విష సర్పాల నుండి ఎలాంటి హాని జరుగకూడదు అని సుఖ సంతోషాలతో ఉండాలని కోరుకుంటూ నాగ దేవతను పూజిస్త్తారు . పుష్య మాసం లో ఇక్కడ నాగోబా జాతర పెద్ద ఎత్తున జరుగుతుంది. అది చూడడానికి లక్షల మంది భక్తులు వస్తారు. 9 రోజుల పాటు జరిగే ఈ ఉత్సవాలు ఘనంగా, ఇక్కడ ఉండే వివిధ రకాల జాతుల సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే విధంగా నిర్వహిస్తారు. ఇక్కడ జరిగే జాతరకి వివిధ రాష్ట్రాల నుంచి భక్తులు తరలి వచ్చి మొక్కులు తీర్చుకుంటారు.  ఇక్కడ జరిగే జాతరకు వాడే కుండలను ఒకే వంశానికి చెందిన వాళ్ళు తయారు చేస్తుంటారు . ఆ వంశానికి చెందినా ఏడుగురు కాలి నడకన గోదావరి తీరం చేరి అక్కడ కలమడుగు గ్రామ సమీపంలోని హస్తిన మడుగు లో జలాన్ని తీసుకోని ఇంద్రవెల్లి సమీపం లో ని దేవాలయాన్ని సందర్శించి కేస్లాపూర గ్రామ సమీపం లో మర్రి చెట్టు దగ్గర మూడు రోజులు బస చేసి పిత్రు దేవతలందరికీ పూజ కార్యక్రమాలు నిర్వహించి నాగోబా దేవాలయానికి బయలుదేరుతారు.   అమావాస్యరోజు  ఆరాధ్య దైవమైన 'నాగోబా' (శేష నారాయణ మూర్తి) పురివిప్పి నాట్యమాడతాడని ఇక్కడి గిరిజనుల నమ్మకం. అమావాస్యనాడు సరిగ్గా సాయంత్రం 7 గంటల నుంచి రాత్రి 12 గంటల మధ్యకాలంలో గిరిజన పూజారులకు ఆరాధ్య దైవం ఆదిశేషువు కన్పిస్తాడని, వారందించే పాలు తాగి ఆశీర్వదించి అదృశ్యమవుతాడని ఇక్కడి గిరిజనులు నమ్ముతారు. ...
  • (Vasireddy  Venugopal ).............   కొడవటంచ నరసింహ క్షేత్రం....  ఇక్కడి ఆలయానికి  సుమారు 1500 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉంది . వరంగల్ నుంచి కాళేశ్వరం రోడ్డులో.. పరకాల దాటిన తర్వాత ఈ నరసింహ క్షేత్రం వస్తుంది. మెయిన్ రోడ్డునుంచి నాలుగైదు కిలోమీటర్లలోపు. మండల కేంద్రం రేగొండనుంచి 9కిలోమీటర్లు. ఈ ఆలయనిర్మాణానికి మూలమైన ఒక కథనం ప్రచారం లో ఉంది.  ఈ ఆలయ ప్రాంగణంలో ఒక బావి వుంటుంది. ఇప్పటికీ అందులో నీళ్లు వున్నాయి. భక్తులు చేదతో నీళ్లు తోడుకుని కాళ్లు కడుక్కుని దైవదర్శనానికి వెళతారు. కొన్ని వందల సంవత్సరాల క్రితం.. తూపురాణి రంగాచార్యులు అనే ఆయన ఈ బావిలో నీళ్లు తోడుతుండగా చేదలో అంగుష్ట ప్రమాణ విగ్రహం వచ్చింది. వారికి స్వప్నంలో నరసింహస్వామి కనిపించి, బావికి దగ్గరలో తాను శిలావిగ్రహ రూపంలో వున్నట్టు చెప్పారు. ఎంత వెదికినా దొరకలేదు. మళ్లీ స్వప్నంలో కనిపించిన స్వామి... ఇటుక పరిమాణంలో ఆంజనేయ స్వామి విగ్రహం కనిపిస్తుంది.. దగ్గరే నేను వుంటాను అని చెప్పారు. అక్కడొక పుట్ట కనిపించింది. చేతిలో వున్నకొడవలితో పుట్టను తొలగించబోగా, నరసింహస్వామి నుదుటికి తగిలి, కొడవలి వంకరపోయింది. ఆ విధంగా అది కొడవటి వంచె అయి.. కాలక్రమంలో కొడవటంచగా వాడుకలోకి వచ్చింది. ఈ క్షేత్రం విశేషాలు: ఇది మొదలు రౌద్ర నరసింహుడి అవతారమే అయినప్పటికీ.. ఇప్పుడు లక్ష్మీదేవి సహిత యోగ నరసింహస్వామి అవతారం.  నరసింహస్వామి ఇప్పటికీ పుట్ట రూపంలోనే వుంటాడు. పైన విగ్రహం వుంటుంది. దీని నిజరూప దర్శనం ఏడాదికి ప్రధానమైన మూడు వేడుకలప్పుడే. అప్పుడు కూడా ఈ విగ్రహానికి అభిషేకాలు వుండవు. నిత్య అభిషేకాలు కేవలం అంగుష్టమాత్ర సాలిగ్రామానికే వుంటాయి. ఆలయ గర్భగుడిలో ఇటుక ప్రమాణంలోని ఆంజనేయ స్వామి విగ్రహాన్ని ద్వారంలో కుడివైపు దిగువన చూడవచ్చు. బయట మంటపంలో నిలువెత్తు ఉత్తరాభిముఖ హనుమంతుడు కూడా వుంటాడు.  ఈ ఆలయం కాకతీయుల కాలంనాటికే వుందని గట్టిగా చెప్పడానికి ఆలయ ప్రాకార స్తంభాలు ఆధారాలు చూపుతాయి.. ఈ ఆలయం 1,500 సంవత్సరాల నాటిది అని చెప్పడానికి కొన్ని విశ్వాసాలు, ప్రాకృతిక పరిసరాలు ఆధారాలు చూపుతాయి. వైష్ణవ సంప్రదాయంలో గన్నేరు పూలతో అర్చన చేయరు. కానీ ఇక్కడ గన్నేరు పూలతో అర్చన చేస్తారు. దానికి కారణం.. ఆలయ ప్రాంగణంలోనే వున్న దేవ గన్నేరు మొక్క.. చెట్టు. ‘కరవీరసుమాభూషా చక్షురానంద మూర్తయే... కొడవటంచ నివాసాయే శ్రీ లక్ష్మీ నృసింహాయ మంగళమ్’ అని కూడా కనిపిస్తుంది. ఈ చెట్టు వయసు 1,500 సంవత్సరాలు వుంటుందని విశ్వాసం. దాని ఒడ్డూ పొడవూ చూసినప్పుడు.. ఇది 1,500 సంవత్సరాల నాటి చెట్టా? అని అనుమానం రావడం సహజం. మానసిక రుగ్మతలతో ఉన్నవారు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శిస్తే నయం అవుతుందని విశ్వాసం. తోటి మనుషులకు ప్రమాదకరంగా మారినంత మానసిక రుగ్మతలు కలిగి, గొలుసులతో కట్టేయవలసిన పరిస్థితి వున్న వారిని కూడా ఆలయ ప్రాంగణంలో ఓ మండలకాలం వుంచితే నయమయినట్టు కొన్ని ఉదాహరణలు చెబుతారు. ఇటువంటివారికోసం ఆలయం చుట్టూ వసతి సదుపాయం పాక్షికంగా పూర్తయింది..బాధితులు  21 రోజులపాటు ఆలయ ప్రాంగణంలోనే వుంటారు. అక్కడే వండుకుంటారు. అక్కడే బస చేస్తారు. 21రాత్రులు అక్కడే నిద్ర చేస్తారు. బయటికి వెళ్లరు. కట్టెల పొయ్యి లేదా, చిన్న స్టవ్ మీద వంట చేసుకుంటారు. ఏటా ముఖ్యమైన వేడుకలప్పుడు సుమారు రెండు లక్షల మంది భక్తులు హాజరవుతుంటారు. ఇక ఊరు గురించి చెప్పుకోవాలంటే  కొడవటంచ.. సుమారు 250 గడపలున్న చిన్న ఊరు. ఆలయ ప్రాంగణానికి కొద్ది దూరంలో ఇళ్ల మధ్య, గుడిసెల మధ్య ఒక పెద్ద బండరాయి వుంటుంది. దానిని ‘మాంధాత శిల’ అంటారు. దానిపై దేవనాగర లిపిలో ఏదో రాసి వుంటుంది. . పురావస్తు శాఖవారు గతంలో దానిని పరిశీలించి, దానిని సుమారు 1,500 ఏళ్ల క్రితపు దానిగా నిర్ధారించారట.  ...
  • విశాఖ–అరకు మధ్య ప్రకృతి  అందాలను చూసేందుకు అనువైన అద్దాల కోచ్‌  వచ్చేసింది. దీని పేరు విస్టాడోం! ఎన్నాళ్ళో నుంచి ఎదురు చూస్తున్న పర్యాటక ప్రియులను అలరించేందుకు  ఈ కోచ్  సుందరంగా రూపుదిద్దుకుంది. కోచ్ అద్దాల్లోంచి ప్రకృతి రమణీయతను తిలకించి పులకించవచ్చు.  విశాఖపట్నం నుంచి అరకులోయ వరకు రెండు విస్టాడోం కోచ్‌లను నడపాలని రైల్వేశాఖ గతంలోనే నిర్ణయించింది. విశాఖ- కిరండోల్‌ పాసింజర్‌కు ఈ కోచ్‌లను అమర్చనుంది. దేశంలోనే తొలిసారిగా ఈ తరహా కోచ్‌లను చెన్నైలో రూపొందించారు.  అతి విశాలమైన గ్లాసుల కిటికీలు, పైన ఆకాశాన్ని కూడా చూసేలా అద్దాల టాప్‌ను సుందరంగా రూపొందించారు. బోగీ నుంచి 360 డిగ్రీలు తిరిగేలా కుర్చీలను ఏర్పాటు చేశారు. కోచ్‌లో జీపీఎస్‌తో అనుసంధానించిన ఎల్‌సీడీ ఆడియో, వీడియోలు ఉన్నాయి. ఒక్కో కోచ్‌కు సుమారు రూ.3 కోట్లు వెచ్చించింది. వీటిలో ఒకటి శుక్రవారం రాత్రి విశాఖ వచ్చింది. రెండోది మరో 15 రోజుల్లో రానుంది .  ప్రయోగాత్మకంగా రెండు రోజులు నడిపాక ఈ నెల 19 నుంచి కిరండోల్‌ పాసింజర్‌కు అనుసంధానం చేసి రోజూ నడుపుతారు. ఇటు నుంచి రోజూ ఉదయం 7.05 గంటలకు విశాఖలో బయలుదేరి 11.05 గంటలకు అరకు చేరుకుంటుంది. 128 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని చేరుకోవడానికి నాలుగ్గంటల సమయం పడుతుంది. మార్గ మధ్యంలో  11 చోట్ల ఆగుతూ 58 టన్నెల్స్‌ను, 84 వంతెనలను దాటుకుని  ఈ కోచ్ ప్రయాణిస్తుంది . అరకులో ఈ బోగీని తొలగిస్తారు. అటు నుంచి సాయంత్రం తిరుగు ప్రయాణంలో వచ్చే కిరండోల్‌–విశాఖపట్నం పాసింజర్‌కు అరకులో ఈ కోచ్‌ను తగిలిస్తారు. ఈ రైలు అక్కడ సాయంత్రం 4.10కి బయల్దేరి రాత్రి 8.50 గంటలకు విశాఖకు చేరుకుటుంది. విశాఖ–అరకుల మధ్య ఈ విస్టాడోమ్‌లో ప్రయాణం  ఖరీదైన వ్యవహారమే.ప్రస్తుతానికి టిక్కెట్‌ ధర నిర్ణయించలేదు.  ఈ విస్టాడోం కోచ్‌కు 40 సీట్లు మాత్రమే ఉంటాయి. రెండో కోచ్‌ వస్తే అదనంగా మరో 40 సీట్లు పెరుగుతాయి. ఈ నెల 19 నుంచి రెగ్యులర్‌గా కిరోండోల్‌ పాసింజరుకు ఈ కోచ్‌ను అనుసంధానం చేసి నడపనున్నారు....
  • తెలంగాణ లో మల్లూరు నరసింహస్వామి దేవాలయం గురించి తెలియని వారుండరు.వరంగల్ జిల్లా, మంగపేట మండలం, మల్లూరు గ్రామంలో ఉంది ఈ ప్రసిద్ధ ఆలయం. సుమారు 4,796 ఏళ్ల క్రితం శ్రీ హేమాచల లక్ష్మీనరసింహ స్వామి దేవాలయాన్ని  నిర్మించారు.  భరద్వాజ, గౌతమ మహార్షులు పూజించిన దేవాలయం ఇది అని అంటారు. మూల విరాట్ అయిన యోగానంద లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి విగ్రహం ఎత్తు 9 అడుగులు ఉండటం విశేషం. అయితే మూల విరాట్ ఉదర భాగం మనిషి చర్మం లాగా చాలా మొత్తగా ఉండి  ఆశ్చర్యానికి గురి చేస్తోంది. ఆలయ ధ్వజస్తంభం 60 అడుగులు ఉండటం మరో విశేషం. స్వామి నాభి నుంచి నిరంతరం  ఎర్రటి నీరు ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. దానికోసం చందనపూత పూస్తారు. ఈ చందనాన్ని ప్రసాదంగా తీసుకునే వారికి గర్భం నిలుస్తుందని, పండంటి పిల్లలు పుడతారని  విశ్వాసం. స్వామి చతుర్భుజుడు. శంకు, చక్ర, గద, పద్మధారి ...  ఎక్కడా ఏ నరసింహ స్వామికి లేని విధంగా ఇక్కడ స్వామికి 'తైలాభిషేకం' చేయటం మరో విశేషం. పక్కనే చెంచు లక్ష్మీ అమ్మవారు ఉంటారు. విగ్రహంలో స్వామి కంఠం కిందిదాకా మానవాకృతి. అందు వల్లనే మెత్తగా ఉండటం.. పాదాల నుంచి కూడా నిరంతరం జలం వస్తుంది.ఈ ఆలయ పరిసరాలు అంతా అద్భుతమైన ప్రకృతికి నిలయం. బంగారం పోత పోసినట్లు కొండ ఉండటం వల్ల హేమాచలం అనే పేరొచ్చినట్లు చెబుతారు. అనేక ఔషధాలకు ఆలవాలం ఈ ప్రాంతం. ఇక్కడ ఉన్న చింతామణి సరస్సులో స్నానం ఆచరిస్తే.. ఆరోగ్యంగా ఉండటమేగాక.. పవిత్రత సిద్ధిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. ఈ సరస్సులో ఎప్పటికీ స్వచ్ఛమైన జలంతో నిండుగా ఎంతో కనువిందు చేస్తుంది. పవిత్రమైన ఈ నీరును తాగి పునీతులై భక్తులు ఆరోగ్యాన్ని పొందుతారు.  దట్టమైన అరణ్యం మధ్యలో ఉన్న ఈ దేవాలయానికి దర్శనం చేసుకునేందుకు అన్ని రకాల సదుపాయాలు  కల్పించారు.  ఈ ఆలయంలో బ్రహ్మోత్సవాలు ప్రతి ఏటా ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. వైశాఖ శుద్ధ చతుర్ధశి నాడు నృసింహ జయంతిని భక్తిశ్రద్దలతో జరుపుతారు. హేమాచలం అర్ధ చంద్రాకారంగా ఉంటుంది. ఈ కొండ ఘాట్‌ను, ప్రకృతి సంపదను శ్రీ వీరాంజనేయ స్వామి సదా రక్షిస్తూ ఉంటాడు అంటారు. ఈ స్వామికి చిన్న ఆలయం కూడా ఉంది. చిన్న విగ్రహమైన ఈ స్వామి ప్రత్యేకత ఏంటంటే.. ఈ స్వామి విగ్రహాన్ని మనం చేతితో నొక్కితే పొట్ట సొట్టపడి పోతుంది.. మళ్లీ మనం చేతిని తీయగానే మామూలు రూపంలోకి వస్తుంది.  అదేవిధంగా ఇక్కడ శ్రీ భవానీ శంభు లింగేశ్వర దేవాలయం ఉంది. సీతారామ, వేణుగోపాల ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఈ దేవాలయాలన్నీ శిథిలావస్థలో ఉన్నాయి. భద్రాచలానికి 90 కిలోమీటర్లు, వరంగల్‌కు 130 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న దేవాలయాన్ని ఒక సారయినా సందర్శించండి. మంగపేట కి అయిదు కిలోమీటర్ల దూరం లో ఉంటుంది.   vedeo courtesy...hmtv ...
  • ( Sheik sadiq Ali )  ......................  ఇది ఒక ప్రశ్నార్ధక పోస్ట్. ప్రాచీన,మధ్య యుగం నాటి చరిత్రకు లంకె కుదరని కధనం. చరిత్రకారులు చెప్తున్న దానికి,కళ్ళముందు కన్పిస్తున్న వాస్తవాలకు మధ్య వైరుధ్యాన్ని ప్రశ్నించే పోస్ట్. చరిత్ర అంటే ఎవరి ఇష్టం ఉన్నట్లు వారు రాసుకునేది కాదనీ,దానికి నిర్దుష్టమైన ఆధారాలు ఉండాలనీ విశ్వసిస్తూ , విశ్లేషణ హేతుబద్ధంగా ఉండాలని భావిస్తూ, మల్లూరు అడవుల్లో నా దృష్టికి వచ్చిన అంశాలను ఇక్కడ పొందుపరుస్తున్నాను. ఈ పరిశోధనలో సాహసోపేతంగా ఆధారాలు సేకరించిన అరవింద్ ఆర్య,విశ్లేషణలో అడుగడుగునా లాజిక్ ని అప్లై చేసిన జాతీయ స్థాయి జర్నలిస్ట్ అనుదీప్, మా మంచి చెడ్డలు చూసుకున్న మరో సాహసి జొన్నలగడ్డ పరుశ రాం కు ముందస్తుగా అభినందనలు,ధన్యవాదాలు. వరంగల్ పట్టణానికి 135 కిలోమీటర్ల దూరంలో, ఏటూరునాగారం-భద్రాచలం రహదారిలో ,మంగపేటకు నాలుగు కిలోమీటర్ల దూరంలో మల్లూరు కొండలున్నాయి. ఆ కొండల మీద సుదూరాల వరకూ కన్పించే కోట గోడలున్నాయి. ఆ కోటలో డోలమైన్లుగా పిలువబడే వేలాది సమాధులు ఉన్నాయి. అలాగే కోట దిగువ భాగంలోనూ లెక్కించటానికి వీలుకానన్ని సమాధులు, వాటిని దాటి వెళితే కన్పించే శిఖాంజనేయుడు ఒక పక్క, అద్భుతమైన ఆయుర్వేద ఔషధ గుణాలున్న చింతామణి అనే జలధార మరో పక్క, మరికొంచెం దూరం వెళ్తే హేమాచలం గా ప్రసిద్ధి చెందిన నరసింహ స్వామి ఆలయం (స్రవించే విగ్రహం) ఉన్నాయి. ఇప్పుడు మనం చర్చించబోయే అంశాలు ఈ ప్రాంతానికి సంబంధించినవే. ఈ కొండల్ని రెండేళ్ళ క్రితం తొలిసారిగా సందర్శించా. మళ్ళీ మొన్న మా బృందంతో కలిసి వెళ్లి చూశా. అక్కడికి వెళ్ళడానికి ముందు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో అడవిలో ఉన్న దామర వాయి లోని 145 ఆదిమానవులవి అని చరిత్రకారులు చెప్తున్న సమాధులు (డోలమైన్లు) కూడా చూసొచ్చా. మల్లూరు కొండలను చేరుకోవటానికి కిలోమీటర్ దూరం నుంచే ఆ కొండలు, వాటి మీద చుట్టూ కోటగోడలు కన్పిస్తుంటాయి. అవి చూడ్డానికి తిరుమల కొండ శిఖరాల్లా కన్పిస్తుంటాయి కానీ, సహజ సిద్ధంగా కాకుండా మానవ నిర్మితం లా ఉన్నాయి. దగ్గరిగా వెళ్తే కానీ ,వాటి మర్మం మనకు అర్ధం కాదు. వాటి గురించి కూడా ఇదే వ్యాసంలో మున్ముందు రాస్తా. వీటి గురించి రాసే ముందు కొండలు,గుట్టల విషయంలో నా పూర్వానుభవం కొంచెం చెప్తాను. అది చెప్పకపోతే నేను చెయ్యబోయే విశ్లేషణకు క్రెడిబిలిటీ ఉండదు. గతంలో నేను హిమాలయాలు,ఆరావళి పర్వతాలు,పశ్చిమ కనుమలు,మదుమలై అడవులు, దండకారణ్యం,నల్లమల అడవుల్లో పలుమార్లు సంచరించాను. ఇకపోతే తిరుమల సప్తగిరుల్లో ఎన్ని వందలసార్లు తిరిగానో నాకే లెక్కలేదు. ఈ అనుభవాలన్నీ మల్లూరు కొండల్లో నేను చూసిన, చేసిన పరిశోధనల్లో బాగా ఉపకరించాయి. హేమాచల నారసింహ ఆలయానికి వెళ్ళేదారిలో కిలోమీటర్ ముందుగానే ఎడమవైపున శిఖాన్జనేయ స్వామీ ఆలయానికి వెళ్ళడానికి అడవిలో కాలిబాట ఒకటి ఉంటుంది. ఆ బాటలో 200 మీటర్లు లోపలికి వెళ్ళగానే సమాధులు మొదలవుతాయి.సమాధుల మీద గుండ్రటి రాళ్ళు పరిచి ఉంటాయి. అలాగే దారిపొడవునా పెద్ద రాళ్ళ గుట్టలు ఉంటాయి. ఆ రాళ్ళు పట్టుకొని ఎక్కడం మొదలు పెడ్తే అలా అలా ఎక్కుతూ ఉంటే కొండ శిఖరాన ఉన్న కోట గోడల వరకు చేరుకుంటాం.సరిగ్గా ఇక్కడే మిస్టరీ మొదలవుతుంది. సమాధుల మీద పరచిన రాళ్ళు, కొండలా ఏర్పడిన రాళ్ళు ఒకేలా ఉన్నాయి. అలాంటి రాళ్ళను నా జీవితకాలంలో ఎక్కడా,ఏ అడవిలోనూ చూడలేదు. మల్లూరు చుట్టుపక్కల కానీ,వరంగల్ జిల్లాలో కానీ ,తెలంగాణాలోని ఏ ఇతర జిల్లాలో కానీ ఎప్పుడూ చూడలేదు. చిన్న చిన్న గులకరాళ్ళు ముద్దలు ముద్దలు గా,కుప్పలు కుప్పలుగా సిమెంటు లోనో, సున్నంలోనో కలిపి (కాంక్రీటు చేసినప్పుడు సిమెంట్,ఇసుక,కంకర కలిపి ముద్ద చేసి ఎండ పెడితే ఎలా ఉంటుందో అలా) కృత్రిమంగా రాయిలా తయారు చేస్తే ఎలా ఉంటుందో అలా ఉన్నాయి.ఈ గులక రాళ్ళు నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లోనో,సముద్ర తీరాల్లోనో తప్ప మరెక్కడా కన్పించవు. చిత్రంగా రాళ్ళే తప్ప ఎలాంటి గవ్వల ఆనవాళ్ళు లేవు. మరో విశేషం ఏమిటీ అంటే , ఈ బండలకు మధ్యమధ్యలో రంధ్రాలు ఉన్నాయి. వాటి మధ్యలో మట్టిని కాల్చి తయారు చేసిన గొట్టాల లాంటివి ఉన్నాయి. అవి కూడా కొన్ని అంగుళాల పరిమాణంలోనే ఉన్నాయి. ఈ మల్లూరు గుట్టలను ఆనుకొని కిలోమీటర్ దూరంలో గోదావరీ నది ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది.ఇప్పుడు కిలోమీటర్ దూరంలో ఉందీ అనుకుంటే ,కొన్ని వందల, వేల ఏళ్ళ క్రితం అది ఖచ్చితంగా ఈ కొండలను అనుకునే ప్రవహించింది అనుకోవాలి.అలాంటప్పుడు ఈ కొండరాళ్ళలో కన్పించే గులకరాళ్ళు ఆ నదీ ప్రవాహంలోంచి వచ్చినవే అనుకోవచ్చు. ఇక్కడ కొంచెం విరామం ఇచ్చి ఒకసారి చరిత్రలోకి తొంగి చూద్దాం. హేమాచల నరసింహ స్వామి క్షేత్రం గురించి చెప్పే సందర్భంలో శాతవాహన వంశానికి చెందిన దిలీప శాతకర్ణి 76 వేలమంది సైనికులతో ఈ కొండ మీద కోటలో నివాసమున్నాడని చెప్తారు. అలాగే ఆరో శతాబ్దం నాటికి చిన్న చోళ చక్రవర్తి ఇక్కడ రాజ్యం ఏలాడూ అంటారు.ఇక కాకతీయుల కాలంలో గోన గన్నారెడ్డి ఇక్కడ స్థావరం ఏర్పర్చుకున్నాడని చరిత్రకారులు చెప్తారు. ఇది ఎంతవరకు వాస్తవమో కాని,వందల,వేల ఏళ్ళ క్రితమే ఇక్కడ మానవ సంచారం,నివాసం,కోట ఉన్నాయనేది మాత్రం నిర్వివాదాంశం. మరో కీలకమైన అంశం ఏమిటీ అంటే,1323 వ సంవత్సరంలో ఢిల్లీ సుల్తానుల వరుస దాడులు,ఓటమి తర్వాత వరంగల్ కోటను విడిచి పెట్టిన కాకతీయులు చత్తీస్ గడ్ కు వలస వెళ్లే క్రమంలో కొంతకాలం మల్లూరు కొండల్లో నివాసమున్నారా? తాత్కాలిక ప్రాతిపదికన కోటను నిర్మించారా?లేక శిధిలమైన కోటను పునన్ర్నిర్మించారా?అనేది ఒక ప్రశ్న.తక్కువ వ్యవధిలో కొండరాళ్ళతో కోటను నిర్మించటం సాధ్య కాదు కాబట్టి గులకరాళ్ళతో కలిపి మిక్సింగ్ బండలు తయారు చేసి తాత్కాలిక ప్రాతిపదికన కోటను నిర్మించారా? అసలు వాళ్ళేనిర్మించారా? లేక మరెవరైనా నిర్మించారా? అలా అయితే ఏ కాలంలో నిర్మించారు? ఈ రాళ్ళను చూస్తే మాత్రం అవి సహజ సిద్ధమైనవి కావనీ,కృత్రిమంగా తయారు చేసినవనీ స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది. మరి అలాంటప్పుడు అక్కడున్న వేలాది సమాధులు ఎవరివి? చరిత్రకారులు భావిస్తున్నట్లు ఆదిమ మానవులవీ, 5 వేల ఏళ్ళ క్రితం నాటివీ కావా? ఒకవేళ ఆ కాలం నాటివే అనుకుంటే గులక రాళ్ళ మిశ్రమంతో కృత్రిమ కొండలు,రాళ్ళు సృష్టించే విద్యను అప్పటికే వాళ్ళు నేర్చుకున్నారా? ఎక్కడ గుండ్రటి రాళ్ళతో సమాధులు కన్పించినా అవి ఆదిమ మానవుల సమాధులే అని చెప్తున్న చరిత్రకారులు మల్లూరు సమాధులకు ఏ రకమైన వివరణ ఇస్తారు?అసలు మన దగ్గర దీర్ఘ చతురస్త్రాకారపు సమాధులు ఎప్పుడు మొదలయ్యాయి? పైన రాళ్ళు కప్పే సమాధుల ఆచారం ఏ కాలం వరకు కొనసాగింది?ఇలా అనేకానేక ప్రశ్నల సమాహారమే ఈ పోస్ట్ సారాంశం. చరిత్ర అధ్యయనంలో మరో కోణం అవసరం అని భావిస్తూ ఈ పోస్ట్ ముగిస్తున్నాను.దీనిపై మిత్రులు స్పందించాలని కోరుకుంటున్నాను....